Blog - zdrowie i diagnostyka

Najczęściej czytane

22 września 2020

Przeziębienie, grypa czy koronawirus? Jak odróżnić objawy?

Wraz z nadchodzącą jesienią nadejdzie kolejny sezon grypowy. Przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach, mniejsza ekspozycja na słońce, wyziębienie organizmu oraz sezonowa aktywność niektórych patogenów sprzyjać też będzie chorobie przeziębieniowej. Jednakże w tym roku przyjdzie się nam zmierzyć z dodatkowym zagrożeniem, jakim jest COVID-19. Jak ocenić, czy dotknęła Cię grypa czy koronawirus, wywołujący COVID-19? Jak odróżnić przeziębienie od koronawirusa SARS- CoV-2? Niestety, trudno jednoznacznie odpowiedzieć na te pytania, bowiem objawy tych chorób mogą być do siebie bardzo zbliżone. Czym jest przeziębienie? Przeziębienie, a bardziej fachowo choroba przeziębieniowa lub wirusowe zapalenie nosogardła, związane jest z infekcją wirusową, za którą może odpowiadać ogromna ilość różnych wirusów. Szacuje się, że w niemal połowie przypadków przyczyną jest zakażenie rynowirusem, w pozostałych są to: koronawirusy, adenowirusy, enterowirusy i inne. Główną drogą przenoszenia jest droga kropelkowa, ale w zależności od rodzaju patogenu można zarazić się także poprzez bezpośredni kontakt czy drogę pokarmową. W przeciwieństwie do grypy, tu choroba zaczyna się zazwyczaj łagodnie. Częstymi objawami są ogólne rozbicie, bóle głowy i mięśni, zapalenie gardła i kaszel. Katar początkowo wodnisty i spływający do gardła, później może być gęsty, zatykać nos i zaburzać zmysł węchu. Gorączka może się pojawić, ale najczęściej nie jest wysoka. Niektóre wirusy mogą też powodować wysypkę czy zapalenie spojówek. Choroba przeziębieniowa ma najczęściej łagodny przebieg ze szczytowym nasileniem objawów w 2-3 dniu. Niepowikłana, ustępuje samoistnie do 7-10 dni (choć warto wiedzieć, że kaszel poinfekcyjny trwa czasem nawet kilka tygodni). Czym jest grypa sezonowa? Sezon grypy przypada w Polsce na okres od października do kwietnia. Czynnikiem etiologicznym jest wirus grypy typu A lub w niewielkim stopniu typu B. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą kropelkową, rzadziej poprzez skażone dłonie czy przedmioty. Podstawowe czynniki ryzyka to bezpośredni kontakt z chorym oraz dłuższe przebywanie w odległości poniżej 1,5 metra od osoby chorej na grypę. Spędzanie czasu w dużych ludzkich skupiskach i brak dostatecznej dbałości o higienę rąk sprzyjają zachorowaniu. Objawy grypy pojawiają się nagle. Występuje gorączka i dreszcze, osłabienie i wzmożona męczliwość, bóle głowy, bóle mięśni i ogólne złe samopoczucie. Po kilku dniach dochodzi do nich zwykle suchy i uciążliwy kaszel, ból gardła i katar. Grypa charakteryzuje się zwykle cięższym obrazem klinicznym niż przeziębienie, choć w przypadku braku powikłań ustępuje w ciągu tygodnia (złe samopoczucie i kaszel mogą utrzymywać się dłużej). Warto jednak pamiętać, że grypa jest niebezpieczną chorobą, a do pogorszenia stanu chorego może dojść bardzo szybko. Ciężki przebieg choroby (występowanie duszności, objawów neurologicznych, dużego odwodnienia czy wtórnych powikłań np. zapalenia mięśnia sercowego) nierzadko wymaga intensywnego leczenia w szpitalu.   Czym jest COVID-19? COVID-19 to choroba wywoływana przez nieznanego dotąd koronawirusa SARS-CoV-2. Pierwsze przypadki odnotowano pod koniec ubiegłego roku, stąd wiele kwestii nadal pozostaje niejasnych i niepewnych. Za najczęstsze objawy COVID-19 uważa się gorączkę, suchy kaszel i ogólne zmęczenie. Choroba może manifestować się także utratą węchu oraz smaku, bólami mięśni i głowy, dusznością i trudnościami w oddychaniu, bólem gardła, nieżytem nosa, biegunką, zapaleniem spojówek czy wysypką. Choroba przenosi się drogą kropelkową oraz poprzez skażone dłonie i przedmioty. Z dotychczasowej wiedzy na temat COVID-19, wynika, że większość osób (około 80%) przechodzi infekcję w sposób łagodny lub umiarkowany i nie wymaga hospitalizacji. Niestety, pozostałe 20% może rozwinąć poważne problemy z oddychaniem prowadzące nawet do niewydolności oddechowej. Koronawirus a grypa – objawy mogą być podobne Grypa czy koronawirus SARS-CoV-2? Przeziębienie czy koronawirus SARS-CoV-2? Takie pytania zada sobie wiele osób podczas nadchodzących miesięcy. Niestety, nie ma na nie prostej i oczywistej odpowiedzi. Jak sam widzisz, w przebiegu COVID-19 mogą występować objawy podobne do grypy lub przeziębienia. Zatem jak odróżnić grypę od koronawirusa SARS-CoV-2, a raczej choroby, którą powoduje, czyli COVID-19? Czy jest na to sposób? Na podstawie samych objawów może być to naprawdę trudne. Istnieje jednak możliwość wykonania badań laboratoryjnych. Najdokładniejszą metodą potwierdzenia grypy jest wykrycie materiału genetycznego wirusa, RNA metodą real time RT-PCR (ang. real time Reverse Transcription-PCR), choć czasem korzysta się z szybszych i tańszych metod, np. szybkich testów diagnostycznych wykrywających antygen wirusa. Cechują się one jednak mniejszą czułością. Metoda real time RT-PCR jest także jedynym sposobem potwierdzenia infekcji SARS-CoV-2. Materiał do badania stanowią najczęściej wymazy z nosogardzieli, rzadziej próbki pobrane z dolnych dróg oddechowych czy plwocina. Alternatywne metody (np. badania serologiczne) również mogą być przydatne w niektórych sytuacjach, ale poza tzw. testami antygenowymi, wskazują raczej na infekcję przebytą w przeszłości. Warto wiedzieć, że jedno zakażenie nie wyklucza drugiego. Koinfekcje mogą się zdarzyć, wobec czego dodatni test na grypę niestety nie daje pewności o braku infekcji koronawirusem. Przeziębienie, grypa czy koronawirus? Jak widzisz, odpowiedź na to pytanie nie jest prosta. Objawy wszystkich tych chorób mogą być podobne. Co więcej, każda z nich może przebiegać nieco mniej typowo (np. w przebiegu grypy mogą pojawić się nudności, wymioty czy biegunka), co jeszcze bardziej utrudni ocenę sytuacji. Zwróć także uwagę, że zarówno zakażenia wirusem grypy, jak i SARS-CoV-2 mogą być zupełnie bezobjawowe. Jeśli zaobserwujesz u siebie niepokojące objawy, koniecznie skonsultuj się telefonicznie ze swoim lekarzem, który być może zaprosi Cię na osobistą wizytę lub zleci wykonanie testów w kierunku COVID-19 czy też grypy. Takie badania możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Informacje o rodzajach testów w kierunku koronawirusa w ofercie DIAGNOSTYKI znajdziesz tutaj. Bibliografia: Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik WHO gov.pl

29 września 2017

Co może oznaczać ból brzucha po lewej stronie?

Ból brzucha, szczególnie ból brzucha po lewej stronie, zawsze jest niepokojącym objawem, ponieważ może towarzyszyć groźnym chorobom wymagającym szybkiej interwencji chirurgicznej. W większości poważnych przypadków ból jest bardzo silny, dobrze zlokalizowany, uniemożliwia normalne funkcjonowanie i wymusza przyjęcie pozycji, w której jego natężenie jest najmniejsze. Zdarza się jednak, że niepokojące jest nie tyle natężenie bólu, ile jego nawracający charakter. Opisuje się to jako „pobolewanie” brzucha trwające pewien czas, później ustępujące i powracające po kilku godzinach albo kilku dniach. Taki ból kojarzymy z silnymi emocjami towarzyszącymi np. problemom w pracy, a u dzieci w szkole lub w domu. Tego typu objawów nie należy lekceważyć, ponieważ mogą świadczyć nie o stresie, lecz o trwającym procesie zapalnym. Zazwyczaj ból brzucha lokalizujemy w okolicy, w której znajduje się chory narząd. Prawy dolny kwadrat brzucha często oznacza problemy z wyrostkiem robaczkowym, prawy górny z wątrobą lub pęcherzykiem żółciowym, po lewej u góry zlokalizowana jest trzustka i śledziona. Ból rozlany w górnej lub dolnej części brzucha może świadczyć o uogólnionym problemie, np. zapaleniu otrzewnej. A jeśli doświadczamy bólu brzucha po lewej stronie? Większość pacjentów nie kojarzy tego miejsca z żadnym konkretnym narządem. Wiemy, że w tej okolicy przebiega część okrężnicy, to znaczy jelita grubego. Ale skąd ból? Zwłaszcza względnie łagodny, choć długotrwały? Przyczyną bólu brzucha po lewej stronie mogą być uchyłki jelita grubego, tzn. wgłębienia w ścianie jelita, czasami o długości wielu milimetrów. Powstają, kiedy ściana jelita traci swoją elastyczność, a od wewnątrz działa na nią duże ciśnienie. Taka sytuacja najczęściej ma miejsce u osób, które przekroczyły 40. rok życia i przez wiele lat utrzymywały dietę ubogoresztkową (tzn. dietę ubogą w błonnik). Szacuje się, że około 30% sześćdziesięciolatków ma uchyłki jelita grubego, chociaż nie zawsze dają one jakiekolwiek objawy. Ból brzucha po lewej stronie może świadczyć o tym, że wewnątrz jednego lub kilku uchyłków toczy się proces zapalny. Jeśli uchyłek jest długi, a jego ujście zostanie zamknięte przez masę kałową albo niestrawione resztki pożywienia, wówczas rozwija się proces, którego mechanizm przypomina zapalenie wyrostka robaczkowego. Można go zidentyfikować, jak każdy proces zapalny, wykonując proste badania laboratoryjne: OB CRP morfologię krwi Charakterystyczne dla stanów zapalnych są: przyspieszone opadanie (podniesione OB), wzrost stężenia białka CRP oraz zwiększona liczba krwinek białych. Ten podstawowy zestaw badań jest niedrogi, można go wykonać bez skierowania, a do pobrania krwi należy zgłosić się na czczo. Poza tym badanie to nie wymaga specjalnego przygotowania. Jeśli wyniki będą odbiegały od normy albo jeśli objawy ze strony jamy brzusznej będą się utrzymywały prze dłuższy czas, należy skonsultować się z lekarzem. Dalsza diagnostyka obejmie zapewne ultrasonografię jamy brzusznej (USG), być może także kolonoskopię. Badania obrazowe umożliwiają ustalenie rozpoznania i podjęcie właściwego leczenia. Bólu brzucha, przede wszystkim bólu brzucha po lewej stronie, nie wolno lekceważyć ani walczyć z nim przy pomocy coraz większych dawek leków przeciwbólowych przyjmowanych z własnej inicjatywy, bez konsultacji z lekarzem. Możemy w ten sposób zamaskować poważną chorobę, np. niedrożność jelit. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą pakietów badań dostępnych w sklepie internetowym. ZOBACZ e-PAKIET BRZUSZNY

28 lutego 2020

Ból brzucha po prawej stronie – jakie mogą być jego przyczyny?

Ból brzucha może sygnalizować wiele różnych chorób, a także może być objawem rozwijającej się infekcji. Niekiedy oznacza niestrawność lub zatrucie pokarmowe. W innej sytuacji to alarmujący sygnał, który wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Ból w prawej części brzucha – co może oznaczać? Ból z prawej strony podbrzusza – Czy zawsze jest objawem choroby? Dyskomfort po prawej stronie brzucha może występować stosunkowo często, jednak nie zawsze stanowi jasny powód do niepokoju. Niekiedy oznacza chwilową dysfunkcję układu pokarmowego lub jest reakcją obronną ze strony organizmu. Ucisk po prawej stronie brzucha może wystąpić po zjedzeniu ciężkostrawnego posiłku, wzdymających produktów takich jak kapusta, fasola czy groch. To także prawdopodobny efekt nadmiernego wysiłku fizycznego – zwłaszcza, gdy przed treningiem wypiłeś znaczną ilość wody. Jeżeli jednak podejrzewasz, że w Twoim przypadku ból może sygnalizować rozwijającą się chorobę, nie lecz się sam – udaj się do lekarza i wykonaj niezbędne badania. Ból brzucha po prawej stronie na dole możemy podzielić na ostry lub przewlekły. Ból brzucha ostry pojawia się nagle – zazwyczaj jest ograniczony, może nasilać go kaszel, ruch, intensywne oddychanie, szybka zmiana pozycji. W wielu przypadkach sygnalizuje rozwijającą się chorobę o ostrym przebiegu, która nieleczona może oznaczać zagrożenie dla zdrowia lub życia chorego. Drugi rodzaj to ból brzucha przewlekły. Może objawiać się jako kłucie w brzuchu po prawej stronie lub ucisk po prawej stronie brzucha. Przewlekły ból w prawej części brzucha może trwać miesiącami lub latami – dawać mniej lub bardziej bolesne dolegliwości. Pacjentowi może być trudno go dokładnie zlokalizować. Często towarzyszą mu nudności, wymioty lub biegunka, niekiedy podwyższona temperatura, czasem może się nasilać w spoczynku. Ból brzucha po prawej stronie na dole – nieswoisty objaw wielu chorób Ból z prawej strony podbrzusza może być objawem wielu chorób, dlatego nie należy zwlekać z wizytą u specjalisty, gdyż wydłużony czas oczekiwania może pogarszać stan chorego, a w najgorszym przypadku – prowadzić do groźnych powikłań. Ból w prawym górnym kwadrancie może oznaczać zapalenie pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych, kolkę żółciową, ostre zapalenie wątroby, zapalenie trzustki lub przełyku, chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy. To także prawdopodobny sygnał, że pacjent cierpi na nieswoiste zapalenie jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego położonego zakątniczo, ma kolkę nerkową, odmiedniczkowe zapalenie jelit, a nawet zapalenie dolnego płata płuca prawego czy też zastoinową niewydolność serca. Samodzielne ustalenie przyczyny dolegliwości jest niemożliwe do ustalenia. Ból w prawej części brzucha na dole, czyli w prawym dolnym kwadrancie, bywa symptomem zapalenia wyrostka robaczkowego, zapalenia jelita cienkiego lub grubego – niedrożności lub nieswoistego zapalenia jelit, zapalenia układu moczowo-płciowego, w tym kolki nerkowej, zapalenia przydatków, torbieli, skrętu lub pęknięcia jajnika. Kłucie w brzuchu po prawej stronie może się wiązać z ciążą pozamaciczną, zapaleniem stawu krzyżowo-biodrowego oraz przepukliną. By potwierdzić przypuszczenia, konieczne jest wykonanie wszystkich zalecanych badań. Ból w prawej części brzucha – badania i leczenie Silny dyskomfort po prawej stronie brzucha musi zostać skonsultowany z lekarzem – szczególnie, gdy nasila się i nie ustępuje samoistnie. Lekarz, po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu z pacjentem oraz przeprowadzeniu badania fizykalnego, zleca zazwyczaj podstawowe badania laboratoryjne. Należą do nich morfologia krwi, CRP lub OB., stężenie elektrolitów, aktywność AST, ALT, GGTP i ALP, stężenie kreatyniny i glukozy w surowicy, badanie ogólne moczu, w określonych sytuacjach także EKG. Dalsze badania, które mogą być niezbędne, to stężenie amylazy, bilirubiny, lub troponiny sercowej. Wskazane może być wykonanie testu na obecność krwi utajonej w kale. Na następnym etapie diagnostyki może być potrzebne wykonanie USG jamy brzusznej, a także badań endoskopowych, takich jak gastroskopii lub kolonoskopii oraz RTG. Leczenie bólu brzucha po prawej stronie zależy od ostatecznej diagnozy i ogólnego stanu zdrowia chorego. W przypadku zatrucia pokarmowego, biegunki, nudności i wymiotów, a także tzw. grypy żołądkowej wystarczy niekiedy odpoczynek, właściwe nawodnienie, unikanie przez kilka dni nadmiernej aktywności fizycznej, a także lekkostrawna i wartościowa dieta. Gdy pacjent jest odwodniony, lekarz może zlecić uzupełnienie elektrolitów lub zażywanie leków przeciwbiegunkowych. Gdy ból brzucha związany jest ze stresem, długotrwałym zmęczeniem, które skutkują dyskomfortem w podbrzuszu, brakiem apetytu lub zaparciami, konieczna może być konsultacja psychologiczna oraz nauczenie pacjenta odpowiednich technik relaksacyjnych. Jeżeli ból brzucha jest jednym z objawów tzw. ostrego brzucha, wymagana jest natychmiastowa interwencja chirurgiczna. Wysoka gorączka, ból brzucha uniemożliwiający poruszanie i codzienną egzystencję to znak, że powinieneś jak najpilniej udać się do lekarza – niekiedy kilka godzin stanowi o dalszym postępowaniu i prawdopodobieństwie rozwoju poważnej choroby na całe życie. Bibliografia: Ból brzucha [w:] Interna Szczeklika 2019/20. Mały podręcznik, pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s. 44-46. Endoskopia przewodu pokarmowego [w:] Interna Szczeklika 2019/20. Mały podręcznik, pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s. 1592–1596.

02 września 2022

Zapalenie krtani – co prowadzi do rozwoju tej choroby?

Zapalenie krtani jest schorzeniem układu oddechowego, które może być wywołane przez szereg czynników, zarówno zakaźnych (wirusy, bakterie) jak i niezakaźnych (refluks, palenie papierosów). Częściej diagnozowane jest u pacjentów dorosłych, a głównym objawem choroby jest ochrypnięcie głosu lub jego utrata. Co prowadzi do rozwoju zapalenia i jakiego postępowania wymaga choroba? Jakie są objawy zapalenia krtani? Krtań pod względem anatomicznym znajduje się pomiędzy gardłem a tchawicą. Funkcjonalnie, ze względu na obecność strun głosowych odpowiada za wydawanie dźwięków, dlatego też w przypadku stanu zapalnego obejmującego krtań dochodzi do zachrypnięcia lub nawet utraty głosu. Pojawia się suchy, tzw. szczekający kaszel, uczucie drapania w gardle, może wystąpić także ból zlokalizowany w przednio-środkowej części szyi. Objawy, które mogą towarzyszyć zapaleniu krtani zależą od czynnika, który to zapalenie wywołuje. W przypadku zapalenia wirusowego lub bakteryjnego, ochrypnięciu towarzyszyć może gorączka i ogólne osłabienie organizmu. Niebezpieczną sytuacją jest nadmierny obrzęk krtani, który może być przyczyną odczuwalnej przez pacjenta duszności i objawu określanego mianem stridoru. Stridor to zachrypnięty i świszczący dźwięk towarzyszącym oddychaniu. Jeśli się pojawia, wymaga pilnej konsultacji i interwencji lekarskiej. Wirusowe zapalenie krtani Do najczęstszych czynników wywołujących zapalenie krtani zalicza się wirusy. Wśród nich występuje: rhinowirus, wirus grypy i paragrypy, syncytialny wirus oddechowy, koronawirus oraz adenowirus. W niektórych przypadkach zakażenia wirusowego krtani dochodzi do nadkażenia bakteryjnego, co najczęściej skutkuje przedłużeniem i nasileniem objawów infekcji. Wirusowe zapalenie krtani jest infekcją trwającą około 3-7 dni. U większości pacjentów ustępuje samoistnie lub wymaga jedynie leczenia objawowego (działające miejscowo tabletki do ssania, leki obniżające temperaturę, inhalacje z użyciem wziewnych leków sterydowych). Bakteryjne zapalenie krtani W przypadku bakteryjnego nadkażenia krtani, infekcja ma tendencję do przewlekania i nasilenia objawów. Czynniki etiologiczne odpowiedziane za nadkażenia to bakterie: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis. W takiej sytuacji konieczne jest przyczynowe leczenie, czyli eliminacja bakterii za pomocą stosowania antybiotyków. Niezakaźne czynniki wywołujące zapalenie: Poza wirusami i bakteriami, czynnikami wywołującymi problemy z krtanią mogą być także czynniki niezakaźne. Należą do nich: choroba refluksowa, w której kwas solny zarzucany z żołądka prowadzi do stanu zapalnego krtani;przewlekłe używanie inhalatora w przebiegu astmy, prowadzące do rozwoju infekcji grzybiczej;zanieczyszczenie środowiska i podrażnienie krtani przez substancje chemiczne obecne w powietrzu;czynniki alergiczne;palenie papierosów;nadwyrężenie głosu (wokaliści, nauczyciele, trenerzy). Ostre czy przewlekłe zapalenie krtani? Podział na ostre i przewlekłe zapalenie krtani jest niezależny od czynnika wywołującego infekcję, tylko zależy od czasu jej trwania. Ostre zapalenie definiowane jest jako takie, które ustępuje w przeciągu dwóch tygodni od pojawienia się pierwszych objawów. Jeżeli okres trwania choroby się przedłuża powyżej dwóch tygodni, taki stan określa się jako przewlekłe zapalenie krtani. Jak przebiega leczenie? W leczeniu najważniejsze jest ustalenie przyczyny zapalenia. Choroba niekiedy wymaga jedynie postępowania objawowego (wirusowe zapalenie), innym razem wymaga podania antybiotyków (bakteryjne zapalenie). Jeżeli zapalenie krtani występuje wtórnie do choroby refluksowej postępowanie polega przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej, czyli zmniejszeniu wydzielania soku żołądkowego. U palaczy z nawracającym problemem z krtanią zalecane jest rzucenie palenia, u alergików wdraża się leczenie przeciwalergiczne, ewentualnie rozważa odczulanie na alergen wywołujący zapalenie krtani. Podsumowując najważniejsza w ustaleniu postępowania terapeutycznego jest właściwa diagnoza, która znacząco zwiększa skuteczność zaleconego leczenia.

02 września 2022

Zapalenie migdałków – jak sobie z nim poradzić?

Zapalenie migdałków jest częstą przyczyną wizyt w gabinecie lekarskim. Za etiologię zapalenia odpowiadają zarówno wirusy jak i bakterie, a sama infekcja objawia się przede wszystkim bólem gardła. Częściej diagnozowane jest u dzieci niż u osób dorosłych, grupą najbardziej narażoną na zachorowanie są dzieci poniżej 15 roku życia. Jak radzić sobie z zapaleniem migdałków i jakie leczenie jest skuteczne w walce z infekcją? Jakie są objawy zapalenia migdałków? Anatomicznie migdałki znajdują się w tylnej części gardła. Są to struktury zbudowane z tkanki limfatycznej, która w organizmie człowieka związana jest z odpornością i bierze udział w zwalczaniu infekcji. Migdałki stanowią pierwszą linię frontu w walce z wdychanymi lub połykanymi drobnoustrojami chorobotwórczymi. Na skutek kontaktu z czynnikiem zakaźnym – wirusami lub bakteriami, migdałki powiększają się, rozwija się w ich obrębie reakcja zapalna, której zadaniem jest pozbycie się z organizmu czynnika odpowiedzialnego za zapalenie. Objawem, który bezpośrednio wiąże się z zapaleniem migdałków jest utrudniający przełykanie ból gardła. Wśród objawów towarzyszących wymienia się ogólne osłabienie organizmu i gorączkę, dreszcze i bóle głowy. Zmianie może ulec ton głosu, w obrębie szyi mogą być wyczuwalne powiększone węzły chłonne. Jeśli osoba z zapaleniem migdałków kicha i kaszle, może stać się potencjalnym źródłem zakażenia innej osoby. Czynniki zakaźne atakujące górne drogi oddechowe rozprzestrzeniają się drogą kropelkową, czyli stanowią element „aerozolu”, który chory wydala z organizmu w trakcie kichania lub kaszlu. Objawy świadczące o zarażeniu się, pojawiają się kilka dni po kontakcie z osobą chorą. Wirusowe zapalenie migdałków Najczęściej zapalenie migdałków wywołują wirusy. Wśród nich znajduje się rhinowirus, wirus syncytialny układu oddechowego, adenowirus i koronawirus. Dużo rzadziej przyczyną zapalenia migdałków, mogą być wirusy: Epstein-Barr (powodujące mononukleozę), cytomegalii, zapalenia wątroby typu A, różyczki i HIV, czyli takie które wywołują inne podstawowe schorzenia, a zapalenie migdałków jest jedynie schorzeniem współistniejącym. W wirusowym zapaleniu migdałków gardło jest przekrwione i obrzęknięte, a na ich powierzchni nie stwierdza się obecności białych nalotów świadczących o bakteryjnym podłożu choroby. Bakteryjne zapalenie migdałków Rzadziej spotykaną sytuacją jest zapalenie migdałków wywołane przez bakterie. Tak zwane ropne zapalenie migdałków powodują paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (GABHS), Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenza. Bardzo rzadko wywołuje je Corynebacterium diphtheriae (czynnik etiologiczny błonicy), ale także bakterie odpowiedzialne za rozwój gruźlicy i chorób wenerycznych (kiły i rzeżączki). Zapalenie bakteryjne zyskało określenie „ropne” ze względu na charakterystyczne zlewające się białe nacieczenia na powierzchni migdałków, różnicujące etiologię zapalenia – bakteryjną od wirusowego. Ostre czy przewlekłe zapalenie migdałków Podział na ostre i przewlekłe zapalenie migdałków jest niezależny od czynnika wywołującego infekcję, tylko zależy od czasu jej trwania. Ostre zapalenie migdałków definiowane jest jako takie, które ustępuje w przeciągu dwóch tygodni od pojawienia się pierwszych objawów. Jeżeli okres trwania choroby się przedłuża powyżej dwóch tygodni, taki stan określa się jako przewlekłe zapalenie migdałków. Stanem niepokojącym, wymagającym pogłębionej diagnostyki i wizyty u specjalisty z zakresu laryngologii są infekcje nawracające i przewlekające się ponad okres trzech miesięcy. Jak przebiega leczenie? W leczeniu niezbędne jest ustalenie etiologii infekcji. W przypadku infekcji wirusowej stosuje się leczenie objawowe, zmniejszające miejscowe i bólowe dolegliwości. Są to pastylki do ssania, spraye ograniczające stan zapalny i zmniejszające obrzęk gardła. W infekcji bakteryjnej stosowana jest antybiotykoterapia empiryczna, czyli dobrana przez lekarza na podstawie samego wyglądu gardła lub celowana – dobrana na podstawie wyniku posiewu mikrobiologicznego z gardła i wykonanego antybiogramu. W przypadku towarzyszącej temperatury i ogólnego osłabienia dodatkowo zaleca się stosowanie leków NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) np. ibuprofenu. W infekcjach przewlekających się i nawracających rozważa się leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu migdałków.

02 września 2022

Grzybica stóp i paznokci – jak się objawia?

Grzybica stóp jest dość powszechnym, niemniej jednak często lekceważonym przez pacjentów problemem dermatologicznym. Szacuje się, że może dotyczyć nawet 10% populacji. Jej rozwojowi sprzyja wilgotne środowisko, nieodpowiednio dopasowane obuwie, nadmierna potliwość stóp oraz długotrwałe narażenie na wodę. Jak się objawia grzybica stóp i jakiego wymaga postępowania? Grzybica stóp i paznokci – przyczyny Grzybica stóp i paznokci, jest infekcją skóry i jej wytworów spowodowaną przez chorobotwórcze grzyby, tzw. dermatofity. Infekcja obejmować może podeszwy stóp, przestrzenie międzypalcowe oraz paznokcie. W 70% przypadków grzybicy stóp winowajcą infekcji jest dermatofit – Trichophyton rubrum. Rzadziej infekcję wywołują: Trichophyton interdigitale, Epidermophyton floccosum, Tricholosporum violaceum. Rozwojowi grzybicy stóp i paznokci sprzyja uszkodzenie naskórka i wilgotne środowisko. Większe ryzyko zakażenia występuje u osób korzystających z basenów, saun, siłowni; noszących ciasne obuwie, z problemem nadpotliwości stóp i narażonych na długotrwałe trzymanie stóp w wodzie.  Duży odsetek zachorowań na grzybicę stóp występuje także w obrębie osób z chorobami, takimi jak: cukrzyca, niewydolność krążenia, zaburzenia odporności oraz przyjmujących leki steroidowe. Częściej diagnozowana jest u mężczyzn. Grzybica stóp i paznokci – objawy Przedostanie się grzyba przez uszkodzony naskórek powoduje uwolnienie grzybiczych enzymów m.in. keratynazy, mających za zadanie pogłębić uszkodzenie skóry i umożliwić dalszą ekspansję patogenów. Naskórek zaczyna się łuszczyć i pękać, a poza zmianami wyglądu skóry pojawia się także uporczywe swędzenie. Zainfekowana skóra jest początkowo zarumieniona, a z czasem pokrywa się srebrzystymi łuskami. Objawem zakażenia grzybiczego mogą być również drobne, wypełnione płynem pęcherzyki. Zmianom towarzyszy nieprzyjemny zapach. Infekcja grzybicza lokalizuje się w przestrzeniach międzypalcowych, na podeszwie i bocznych stronach stóp lub/i na paznokciach. Zaatakowany przez grzyba paznokieć zmienia swoją barwę, staje się bardziej szary, czasem żółtawy i matowy. Jego struktura jest bardziej podatna na uszkodzenia, z względu na zwiększoną łamliwość i rozmiękanie. Jak zapobiec grzybicy Aby zapobiegać rozwojowi grzybicy stóp należy skupić się na ich higienie. Wybierając się na basen, siłownię należy zabrać ze sobą obuwie, w którym skorzystamy z prysznica. W profiaktyce grzybicy istotne jest również dokładne osuszanie stóp po kontakcie z wodą oraz noszenie dobrej jakości skarpetek, które zawierają niski procent sztucznych włókien oraz zmieniane są każdego dnia. Ważne jest również właściwe dopasowanie obuwia, które raz na jakiś czas powinno być prane i wymieniane na nowe. Nie należy zapominać o sprzątaniu i dezynfekcji łazienki, w której najczęściej gołe stopy mają kontakt z podłogą.  Grzybica – badania W diagnostyce grzybicy stopy i paznokci istotne są badania mikrobiologiczne. Materiałem do badań są zeskrobiny skóry pobrane z zainfekowanego miejsca lub też fragmenty paznokcia, które w laboratorium przenosi się na podłoża hodowlane i identyfikuje gatunkowo na podstawie ich charakterystycznego wzrostu. Ze względu na specyficzne warunki, których grzyb wymaga do wzrostu, badanie mikrobiologiczne wymaga kilkunastodniowego okresu (nawet 25 dni). Właśnie z tego powodu coraz częściej do diagnostyki czynnika etiologicznego grzybicy wykorzystuje się badania molekularne, w których identyfikuje się gatunek grzyba na podstawie materiału genetycznego, a czas oczekiwania na wynik badania jest zdecydowanie krótszy. Leczenie grzybicy stóp i paznokci Leczeniem i diagnostyką grzybicy stóp i paznokci zajmuje się dermatolog. Zalecane leczenie najczęściej jest postępowaniem miejscowym i sprawdza się u znakomitej większości pacjentów. Oznacza to, że leki w postaci płynów, bądź maści stosowane są wyłącznie na skórę objętą procesem chorobowym, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z połykaniem lekarstw. Leczenie doustne z zastosowaniem leków przeciwgrzybiczych stosowane jest zdecydowanie rzadziej. Wymagają go pacjenci z infekcjami nawracającymi lub zaawansowanymi bolesnymi zmianami grzybiczymi np. pęcherzami. W przypadku leczenia doustnego pojawiają się częściej działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego.

01 września 2022

Wirusowe zapalenie gardła – jak sobie z nim radzić?

Zapalenie gardła to obecność stanu zapalnego zlokalizowanego w obrębie błon śluzowych jamy ustnej i gardła. Do najczęstszych czynników odpowiedzialnych za zapalenia gardła zaliczamy chorobotwórcze mikroorganizmy, czyli bakterie i wirusy. Wśród innych czynników wymienia się refluks żołądkowy, alergie, substancje chemiczne oraz zmiany nowotworowe. Jak objawia się wirusowe zapalenie gardła i jak sobie z nim radzić? Wirusowe a bakteryjne zapalenie gardła Szacuje się, że aż za 80 % przypadków zapalenia gardła odpowiedzialne są wirusy. Te, które najczęściej wywołują u pacjentów doskwierające objawy to rhinowirusy, wirusy grypy i paragrypy, adenowirusy i koronawirusy. Bardzo rzadko zapalenie gardła wywołują wirusy opryszczki, Epstaina-Barra (mononukleoza), Coxsackie, a nawet wirus HIV. O typowej, wirusowej etiologii zapalenia gardła najczęściej świadczy lżejszy przebieg infekcji. W przypadku zakażenia bakteryjnego, objawy schorzenia są zdecydowanie bardziej nasilone i zlokalizowane bardziej miejscowo (dotyczą samego gardła). Najczęściej wirusowe zapalenie gardła jest przypadłością wieku dziecięcego. Szczególnie dużo przypadków stwierdza się u dzieci poniżej 5 roku życia. Wirusowe zapalenie gardła – objawy Stan zapalny gardła wiąże się z występowaniem zaczerwienienia i obrzęknięcia błon śluzowych, bólem i trudnościami w przełykaniu płynów i pokarmu. Pacjenci często gorączkują, mogą uskarżać się dodatkowo na ból ucha lub/i głowy, kaszel i towarzyszący nieżyt nosa. Niepowikłane wirusowe zapalenie gardła często ma tendencję do samoistnego ustępowania po około 5-7 dniach od początku infekcji.  W przypadku infekcji bakteryjnej jej początek jest zdecydowanie bardziej ostry. Zwykle nie towarzyszą jej objawy typu katar czy kaszel. Czy można zarazić się wirusowym zapaleniem gardła? Jeśli osoba z wirusowym zapaleniem gardła kicha i kaszle oraz ma katar, jak najbardziej może stać się potencjalnym źródłem zakażenia innej osoby. Wirusy atakujące górne drogi oddechowe rozprzestrzeniają się drogą kropelkową, czyli stanowią element „aerozolu”, który chory wydala z organizmu w trakcie kichania lub kaszlu. Objawy świadczące o zarażeniu się, pojawiają się kilka dni po kontakcie z osobą chorą. Jest to zazwyczaj okres jednego tygodnia od kontaktu.   Wirusowe zapalenie gardła – ile trwa? Wirusowe zapalenie gardła trwa zazwyczaj nie więcej niż siedem dni. Jeśli zapalenie gardła niepokojąco się przewleka a objawy nie ustępują, możliwe jest bakteryjne powikłanie infekcji. Wówczas konieczna jest kontrola u lekarza prowadzącego oraz zmiana stosowanego dotychczas leczenia. Bakteryjne powikłanie infekcji wirusowej jest wskazaniem do wdrożenia antybiotykoterapii. Jak przebiega leczenie? Leczenie wirusowego zapalenia gardła wiąże się ze znoszeniem jego doskwierających objawów. Stosuje się leki działające w gardle miejscowo, głównie przeciwbólowo (pastylki, spraye, płukanki) oraz inne np. znoszące pozostałe objawy towarzyszące zapaleniu. Najczęściej są to krople do nosa ograniczające produkcję wydzieliny oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne obniżające temperaturę. Antybiotyki zalecane są wyłącznie po stwierdzeniu bakteryjnego zapalenia gardła.

01 września 2022

Nadpłytkowość – jakie są jej objawy?

Nadpłytkowość definiowana jest jako zwiększona ilość płytek krwi (trombocytów), czyli komórek odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg procesu krzepnięcia. Nadpłytkowość może wynikać bezpośrednio z choroby szpiku produkującego prekursory płytek (magakariocyty), ale także być konsekwencją innych chorób. Z jakiego powodu rozwija się nadpłytkowość oraz jakie towarzyszą jej objawy? Nadpłytkowość samoistna Nadpłytkowość samoistna jest chorobą nowotworową, w której dochodzi do nasilonej produkcji megakariocytów – prekursorów płytek krwi. Przypuszcza się, że nadprodukcja płytek wynika z mutacji genetycznej, do której doszło w obrębie komórki macierzystej szpiku. Choroba diagnozowana jest najczęściej u osób starszych, powyżej 60 roku życia. Postawienie diagnozy opiera się na stwierdzeniu ilości płytek ≥450 000/µl, potwierdzeniu zaburzenia w obrazie mikroskopowym szpiku pobranego drogą biopsji oraz wykluczeniu innych nowotworów hematologicznych (np. przewlekłej białaczki szpikowej, czerwienicy prawdziwej). Pacjentowi wykonywane są również badania genetyczne, mające na celu poszukiwanie mutacji odpowiedzialnej za rozwój nadpłytkowości. Nadpłytkowość wtórna Nadpłytkowość wtórna, nazywana również reaktywną jest konsekwencją innej choroby. Może być wynikiem najczęściej przewlekłego stanu zapalnego toczącego się w organizmie (np. reumatoidalne zapalenie stawów, zapalne choroby jelit), chorób nowotworowych innych niż hematologiczne lub zabiegu operacyjnego – usunięcia śledziony, ale także stosowania leków (np. glikokortykosteroidy). Może towarzyszyć anemii, wynikającej z niedoboru żelaza, bądź chorobie alkoholowej. Ustalenie rodzaju nadpłytkowości i jej przyczyny jest dla pacjenta niezwykle istotne. Od postawionej diagnozy zależy bowiem rokowanie i skuteczność wdrożonego leczenia. Leczenie nadpłytkowości wtórnej wiąże się nieodzownie z leczeniem choroby podstawowej. W porównaniu z nadpłytkowością samoistną, nadpłytkowość wtórna diagnozowana jest zdecydowanie częściej (3/4 przypadków), cechuje się mniej nasilonymi objawami i możliwością całkowitego wyleczenia. Nadpłytkowość objawy Bardzo często nadpłytkowość przebiega bezobjawowo, a pacjent dowiaduje się o schorzeniu wykonując rutynowe badanie krwi, czyli morfologię. Ze względu na funkcję, którą pełnią płytki krwi, czyli udział w procesie krzepnięcia i formowania skrzepu, nadpłytkowość będzie wiązać się z objawami nadmiernej i nasilonej krzepliwości krwi. W zależności od wielkości zakrzepu i jego usytuowania będą towarzyszyły mu charakterystyczne objawy. Mikrozakrzepy w drobnych naczyniach krwionośnych są przyczyną bólu głowy, zawrotów, mroczków przed oczami (mikrozakrzep w krążeniu mózgowym), drętwienia i mrowienia w palcach rąk i nóg (mikrozakrzep w dystalnych odcinkach naczyń krwionośnych kończyn).Zakrzepy w dużych naczyniach krwionośnych są przyczyną zawału serca (zakrzep w tętnicy wieńcowej), udaru (zakrzep w tętnicy mózgowej) lub zatoru płucnego. Zakrzepica w obrębie żył diagnozowana jest stosunkowo rzadko, dotyczy przede wszystkim nadpłytkowości samoistnej. Zakrzepy lokalizują się wówczas w obrębie żyły wątrobowej, wrotnej lub/i krezkowej, utrudniając przepływ krwi w obrębie przewodu pokarmowego (bierne przekrwienie jelit, martwica).   Wśród innych objawów wymienia się powiększenie śledziony, możliwe są również krwawienia ze śluzówek i przewodu pokarmowego. Nadpłytkowość leczenie Nadpłytkowość samoistna wymaga zastosowania leczenia cytoredukcyjnego, czyli takiego które nakierowane jest na zmniejszenie liczby komórek nowotworu, w tym przypadku megakariocytów. W przypadku nadpłytkowości wtórnej najważniejsze jest leczenie choroby podstawowej, której skutkiem jest nasilona produkcja płytek krwi. Niezależnie od typu nadpłytkowości, u pacjentów stosuje się leki zmniejszające agregację płytek krwi (np. kwas acetylosalicylowy), ograniczając tym samym możliwość tworzenia zakrzepów w naczyniach krwionośnych.

01 września 2022

Hipogonadyzm – co warto wiedzieć?

Hipogonadyzm jest stanem, w którym u pacjenta obserwuje się zmniejszone wydzielanie hormonów płciowych. Obniżona produkcja hormonów, może wynikać bezpośrednio z upośledzenia funkcji i nieprawidłowości w samym układzie rozrodczym (np. uszkodzenia gonad – jąder, jajników) lub być skutkiem zaburzeń hormonalnych wynikających z upośledzenia funkcji podwzgórza lub przysadki. Z jakimi konsekwencjami wiąże się hipogonadyzm i jak się objawia? Hipogonadyzm przyczyny Gonady (jajniki, jądra) odpowiadają za produkcję hormonów, warunkujących cechy charakterystyczne dla danej płci (np. krągłe biodra, zarost, ton głosu, obfite piersi). Gonady nie produkują hormonów autonomicznie (bez kontroli), tylko są sterowane w zależności od aktualnych potrzeb organizmu przez struktury zlokalizowane w mózgu – podwzgórze i przysadkę. Taka relacja wzajemnych zależności określana jest mianem: oś podwzgórze – przysadka – gonady. Do rozwoju hipogonadyzmu dochodzi wówczas, kiedy dojdzie do dysfunkcji jednej z wymienionych w osi struktur. W zależności od przyczyny dysfunkcji, hipogonadyzm dzieli się na pierwotny (zaburzenia funkcji gonad) i wtórny (zaburzenia funkcji podwzgórza lub/i przysadki). Czynniki etiologiczne prowadzące do rozwoju hipogonadyzmu uwzględniono w poniższym podziale: Hipogonadyzm pierwotny, nabyty (w trakcie życia) – to stan, w którym zmniejszone stężenie hormonów płciowych wynika z upośledzonej funkcji samych gonad (jajników, jąder). Ich uszkodzenie może być skutkiem infekcji (świnkowe zapalenie jąder), urazu mechanicznego, chemioterapii i radioterapii nowotworów zlokalizowanych w obrębie miednicy mniejszej, procesu autoimmunologicznego, a także niezstąpienia jąder do moszny (wnętrostwo).Hipogonadyzm pierwotny, wrodzony – jestkonsekwencją wrodzonych nieprawidłowości prowadzących do upośledzenia funkcji gonad. Wśród nich wymienia się zespół Klinefeltera, zespół Turnera, niedorozwój lub niewykształcenie jąder.Hipogonadyzm wtórny, przejściowy – może być konsekwencją niedożywienia lub innych zaburzeń endokrynologicznych, w tym niedoczynności tarczycy, niedoczynności przysadki, ale także niewyrównanej cukrzycy. Może ustąpić w wyniku terapii choroby podstawowej.Hipogonadyzm wtórny, nabyty (w trakcie życia) – jest skutkiem guzów mózgu i ich terapii, urazów lub infekcji mózgu.Hipogonadyzm wtórny, wrodzony – jest wynikiemwielohormonalnej niedoczynności przysadki, także zespołów: Kallmana, Pradera-Williego, Laurence’a-Moona oraz izolowanego niedoboru gonadotropin, czyli hormonów stymulujących gonady. Hipogonadyzm u mężczyzn Objawy hipogonadyzmu zależą przede wszystkim od wieku diagnozowanego pacjenta, ale także od stopnia upośledzenia produkcji testosteronu. U chłopców hipogonadyzm wiąże się z zmniejszeniem wielkości członka (mikropenis), wnętrostwem lub opóźnionym dojrzewaniem (nie zwiększająca się z wiekiem objętość jąder, brak mutacji i owłosienia pod pachami oraz w miejscach intymnych). Hipogonadyzm u dorosłych mężczyzn w związku z niedoborem testosteronu przekłada się na zaburzenie procesu spermatogenezy (produkcję plemników) i obniżenie płodności. Problem objawia się również zaburzeniami erekcji oraz z obniżonym popędem seksualnym. Szacuje się, że hipogonadyzm może dotyczyć nawet 15% mężczyzn >40 roku życia, którym towarzyszy otyłość, zespół metaboliczny lub cukrzyca typu 2.  Konsekwencją obniżonego stężenia testosteronu jest także spadek masy mięśniowej, osteoporoza (zmniejszenie gęstości kości i większe ryzyko złamań przypadkowych) i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. Hipogonadyzm u kobiet W przypadku dziewczynek hipogonadyzm objawia się brakiem rozwoju gruczołów piersiowych po 13 roku życia, opóźnionym wzrastaniem, brakiem miesiączki oraz owłosienia pod pachami i miejscach intymnych. U dorosłych kobiet niedobór estrogenu i progesteronu będzie skutkował zaburzeniami w obrębie cykli miesiączkowych, obniżeniem popędu seksualnego i zmniejszeniem płodności. Tak jak w przypadku mężczyzn, konsekwencją obniżonego stężenia hormonów płciowych będzie osteoporoza (zmniejszenie gęstości kości i większe ryzyko złamań przypadkowych) i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. Objawem wskazującym na hipogonadyzm mogą być również uderzenia gorąca. Hipogonadyzm diagnostyka i leczenie W diagnostyce hipogonadyzmu istotne są zarówno badania laboratoryjne, fizykalne i obrazowe. Badania służą ustaleniu przyczyn schorzenia, co jest niezwykle istotne w dostosowaniu do pacjenta odpowiedniego algorytmu leczenia. Hipogonadyzm wtórny przejściowy może być całkowicie uleczalny przez leczenie choroby podstawowej, np. niedoczynności tarczycy. W innych przypadkach pozostaje terapia polegająca na uzupełnianiu niedoborów hormonalnych – produkowanych w strukturach mózgu (hipogonadyzm wtórny) lub w gonadach (hipogonadyzm pierwotny).

31 sierpnia 2022

Klirens kreatyniny – co warto wiedzieć o tym badaniu?

Klirens kreatyniny to badanie oceniające wydolność nerek. Jest badaniem wymagającym od pacjenta dyscypliny i zaangażowania, ponieważ do uzyskania prawidłowego wyniku niezbędna jest rzetelnie przeprowadzona dobowa zbiórka moczu. Kiedy oznacza się klirens kreatyniny i jak przygotować się do badania? Co to jest klirens kreatyniny? Klirens kreatyniny służy ocenie sprawności filtracyjnej nerek, czyli ich zdolności do usuwania wraz z moczem toksycznych produktów metabolizmu. Kreatynina jest parametrem należącym do grupy najczęściej analizowanych zarówno we krwi jak i w moczu. Pochodzi z metabolizmu mięśni, a ilość wydalanej z moczem w ciągu doby kreatyniny zależy od masy mięśniowej badanego, płci, ogólnego stanu zdrowia i wieku oraz diety. Znajomość stężenia kreatyniny w moczu i surowicy, oraz ilości moczu wydalonego w ciągu doby pozwala na wyliczenie ze wzoru klirensu tej substancji, czyli ilości osocza oczyszczanego przez nerki z kreatyniny w jednostce czasu. Za istotnym w klinice znaczeniem tego parametru przemawia fakt, że jest on miarą filtracji kłębuszkowej – GFR, której spadek zawsze świadczy o malejącej liczbie czynnych nefronów i spadku wydolności narządu. Ze względu na wymagającą procedurę wykonania badania, klirens kreatyniny obecnie wykonuje się stosunkowo rzadko, a zastępuje się go szacowaniem filtracji kłębuszkowej (eGFR – estimated GFR) jedynie w oparciu o stężenie kreatyniny we krwi i dane pacjenta typu: wiek i płeć. Klirens kreatyniny badanie Aby obliczyć klirens kreatyniny konieczna jest znajomość stężenia kreatyniny we krwi, stężenia kreatyniny w moczu pochodzącym z dobowej zbiórki i objętość dobowej zbiórki moczu. Prawidłowy wynik klirensu kreatyniny zależy od poprawnie przeprowadzonej dobowej zbiórki moczu, co niestety okazuje się nie być łatwą dla pacjentów procedurą. Szacuje się, że nawet 1/3 dobowych zbiórek moczu jest wykonanych niepoprawnie, co przekłada się na nieprawidłowy wynik badania. Badanie należy rozpocząć rano np. o 7.00, oddając porcję porannego moczu do toalety. Następnie przez 24 kolejne godziny, mocz należy oddawać do dużego (2-3l) pojemnika, kończąc zbiórkę dokładnie o tej samej godzinie, o której ją się zaczęło. Po zakończeniu zbiórki należy zmierzyć objętość zebranego moczu, wymieszać i odlać ok. 50 ml do pojemniczka na mocz, dostępnego do nabycia w aptece. Oddając mocz w laboratorium należy udzielić informacji o objętości oddanego moczu, wzroście i wadze ciała. Na pojemniczku na mocz lub oddzielnej kartce powinna znaleźć się informacja o godzinie rozpoczęcia i zakończenia dobowej zbiórki moczu. W dniu oddania moczu do badania pielęgniarka pobierze także krew, w celu oznaczenia w niej stężenia kreatyniny. Uwaga! Jeśli z jakiejś przyczyny w okresie 24 godzin pominięto w zbiórce nawet pojedynczą porcję moczu, zbiórkę należy przeprowadzić ponownie w innym dniu. Badanie przydatne jest w zarówno w diagnostyce upośledzenia funkcji filtracyjnej jak i w monitorowaniu choroby nerek. Klirens kreatyniny norma Norma (wartość referencyjna) dla klirensu kreatyniny podana jest zawsze na wyniku badania. W przypadku jego zbyt niskiej wartości wynik oflagowany jest literą „L” (Low – zbyt niski), w przypadku zbyt wysokiej – literą „H” (High – wysoki). Klirens kreatyniny z krwi Wyliczenie klirensu kreatyniny z samej próbki krwi nie jest możliwe. Możliwe jest natomiast oszacowanie przesączania kłębuszkowego na podstawie stężenia kreatyniny we krwi. Wykorzystuje się do tego wzory, najczęściej Cocrofta-Goulta lub MDRD, za pośrednictwem których uzyskuje się wartość tzw. eGFR. Przy badaniu stężenia kreatyniny we krwi, eGFR wyliczany jest automatycznie oraz dołączany do wyniku.

30 sierpnia 2022

Hiperamonemia – co to za choroba?

Hiperamonemia związana jest z rozwojem zaburzeń stężeń amoniaku we krwi. Zjawisko to jest niebezpieczne dla zdrowia i może prowadzić do wystąpienia licznych dolegliwości oraz rozwoju poważnych powikłań. Organizm posiada wiele mechanizmów, które mają za zadanie regulować poziomy tej substancji we krwi, jednak czasami ulegają one różnego typu zaburzeniom. Czym dokładnie jest hiperamonemia, jakie są jej najczęstsze przyczyny oraz co może świadczyć o jej występowaniu? Hiperamonemia – co to jest? Hiperamonemia to stan chorobowy, w przebiegu którego dochodzi do nadmiernego wzrostu stężenia amoniaku we krwi. Jest to prosty związek chemiczny, który powstaje w organizmie w sposób naturalny, na drodze przemian metabolicznych białek. W prawidłowych warunkach amoniak metabolizowany jest w wątrobie do mniej toksycznej substancji – mocznika, który następnie wydalany jest przez nerki wraz z moczem. Cały ten proces nazywany jest cyklem mocznikowym i stanowi niezwykle istotny element utrzymywania homeostazy organizmu. Wysokie poziomy amoniaku we krwi są niebezpieczne dla zdrowia. Ten związek chemiczny wykazuje toksyczne działanie dla wielu tkanek ludzkiego organizmu, m.in. dla tkanek nerwowych, które tworzą ośrodkowy układ nerwowy (mózg). Nieleczona hiperamonemia może prowadzić do rozwoju poważnych zaburzeń funkcjonowania mózgu, które mogą skutkować powstaniem permanentnych, nieodwracalnych uszkodzeń. Wyróżnia się kilka typów hiperamonemii, gdzie główny podział obejmuje rozróżnienie hiperamonemii pierwotnej oraz wtórnej. Hiperamonemia pierwotna wynika z różnego typu wrodzonych zaburzeń metabolizmu, najczęściej związanych z defektami określonych enzymów uczestniczących w cyklu mocznikowym. Hiperamonemia wtórna posiada wiele zróżnicowanych przyczyn, związanych m.in. z chorobami uszkadzającymi wątrobę lub też określonymi zakażeniami bakteryjnymi. Jakie są przyczyny hiperamonemii? Pierwotna hiperamonemia wynika z mutacji wrodzonych, które powstają już na najwcześniejszych etapach rozwoju płodu. Dotyczą one nieprawidłowości w materiale genetycznym odpowiedzialnym za kodowanie enzymów uczestniczących w procesach przekształcania amoniaku do mniej toksycznych związków chemicznych. Najczęściej występującą przyczyną hiperamonemii pierwotnej jest niedobór transkarbamylazy ornitynowej, OTC (ang. ornithine transcarbamylase). Defekty produkcji tego enzymu prowadzą do wystąpienia zaburzeń przebiegu cyklu mocznikowego oraz wystąpienia hiperamonemii. Choroba ta dziedziczona jest w sposób recesywny, sprzężony z chromosomem X – oznacza to, że najczęściej występuje ona u mężczyzn. Rozwój hiperamonemii wtórnej wynika z czynników chorobowych, które pojawiły się podczas życia danej osoby. Najczęściej związana jest ona z rozwojem niewydolności wątroby, podczas której tkanki tego narządu nie są w stanie w sposób prawidłowy spełniać swoich funkcji, takich jak m.in. przeprowadzanie reakcji cyklu mocznikowego. Niektóre przykłady czynników ryzyka, które mogą prowadzić do rozwoju wtórnej hiperamonemii to: Przewlekłe oraz ostre zapalenie wątroby, wywoływana m.in. przez wirusa WZW typu B,Alkoholowa marskość wątroby,Zakażenie wywołane przez bakterie produkujące ureazę (np. Proteus spp., Pseudomonas aeruginosa),Nieprawidłowe stosowanie określonych leków, jak np. kwas walproinowy. Niezależnie od przyczyny każdy przypadek hiperamonemii wymaga pilnej diagnostyki oraz wdrożenia właściwego leczenia, jako że stan ten stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia pacjenta. Hiperamonemia – jakie są objawy? Objawy hiperamonemii związane są przede wszystkim z uszkodzeniem struktur ośrodkowego układu nerwowego przez kumulujący się tam amoniak. Typowe symptomy hiperamonemii to m.in.: Zwiększona senność,Nudności,Wymioty,Zmiany osobowości,Zwiększona drażliwość,Drżenia mięśni,Napady drgawek,Bóle głowy,Zaburzenia świadomości,Dezorientacja,Śpiączka,Zaburzenia oddychania. Objawy te mogą narastać powoli, a ich stopień nasilenia zależny jest od tego, jak znacząca hiperamonemia występuje we krwi. Dolegliwości, które pojawiają się u niemowląt cierpiących na wrodzoną (pierwotną) postać hiperamonemii mogą dodatkowo obejmować m.in. opóźnienie rozwoju, niedowłady mięśniowe, ataksję oraz opóźnienie wzrastania. Hiperamonemia – diagnostyka i leczenie Rozpoznanie hiperamonemii stawiane jest na podstawie pomiaru stężeń amoniaku we krwi. W przypadku wykrycia podwyższonych poziomów tego związku niezbędne jest przeprowadzenie pogłębionej diagnostyki, która będzie w stanie ustalić przyczyny zaburzenia. Dodatkowe testy mogą obejmować m.in. badania genetyczne, nakierowane na wykrycie mutacji odpowiedzialnych za różnego typu postaci hiperamonemii wrodzonej. Leczenie hiperamonemii zależne jest od przyczyn tego stanu chorobowego. W przypadku hiperamonemii wtórnej polega ono przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej, która doprowadziła do wystąpienia nadmiernych stężeń amoniaku we krwi. W niektórych przypadkach lekarz prowadzący może zadecydować o konieczności przeprowadzania dializoterapii, czyli zewnątrzustrojowego oczyszczania krwi z toksycznych metabolitów, takich jak m.in. amoniak. Dostępne są także określone leki, które mają na celu zmniejszenie stężeń amoniaku we krwi. Dokładne metody lecznicze każdorazowo dobierane są w sposób indywidualny, uzależniony od dokładnej przyczyny zmian chorobowych oraz dodatkowych obciążeń zdrowotnych pacjenta. Hiperamonemia, a dieta Hiperamonemie pierwotne nie posiadają leczenia przyczynowego. Wynikają one z zaburzeń w materiale genetycznym pacjenta – z tego powodu niemożliwe jest wdrożenie leczenia, które będzie w stanie usunąć przyczynę choroby. W wielu przypadkach najważniejszym elementem leczenia jest modyfikacja diety, która ma na celu zmniejszenie spożycia białka, będącego głównym źródłem amoniaku w organizmie. Dodatkowo, w określonych schorzeniach możliwe jest suplementowanie określonych związków chemicznych, które mają na celu umożliwienie przetwarzania amoniaku do mniej toksycznych substancji. Źródła https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/hiperamonemie-niebezpieczny-amoniak/ https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.18.1.16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557504/ https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/hyperammonemia https://emedicine.medscape.com/article/1174503-overview https://www.webmd.com/a-to-z-guides/ammonia-test

30 sierpnia 2022

Wirus RSV – objawy, przyczyny, leczenie

Wirus RSV to powszechnie występujący patogen, który stanowi jedną z częstszych przyczyn zakażeń układu oddechowego. W większości przypadków infekcje te posiadają dość łagodny przebieg, jednak określone grupy w populacji mogą być narażone na rozwój ciężkiej postaci choroby oraz pojawienie się poważnych powikłań zdrowotnych. Ostatnimi czasy, za sprawą pandemii choroby COVID-19 świadomość infekcyjnych chorób atakujących układ oddechowy wzrasta. Czym dokładnie jest wirus RSV, jak wygląda zakażenie wirusem RSV u dzieci, jakie są przyczyny infekcji oraz na czym polega diagnostyka i leczenie? Wirus RSV – co to jest? Wirus RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy (ang. Respiratory Syncytial Virus) to patogen z rodzaju pneumowirusów, infekujący drogi oddechowe człowieka. Wirus ten posiada materiał genetyczny w postaci RNA, a jego nazwa wynika ze specyficznego mechanizmu namnażania się. Podczas zakażenia dróg oddechowych wraz z replikacją wirusa dochodzi do łączenia się sąsiadujących ze sobą komórek nabłonkowych w duże struktury – syncytia. Infekcje wywoływane przez wirusa RSV wykazują charakter sezonowy. Najczęściej do zakażenia dochodzi w okresie od jesieni do wczesnej wiosny, przy czym najwięcej nowych infekcji zazwyczaj odnotowuje się w okolicy stycznia i lutego. W większości przypadków zakażenia wirusem RSV przebiegają dość łagodnie, a objawy przypominają typowe przeziębienie. Patogen ten jest jednak szczególnie niebezpieczny dla noworodków, niemowląt oraz dzieci poniżej 5 roku życia – infekcje wywoływane przez wirusa RSV stanowią w tej grupie najczęstszą przyczynę hospitalizacji z powodu chorób dróg oddechowych. Zakażenie wirusem RSV stanowi także znaczące niebezpieczeństwo dla osób w podeszłym wieku oraz osób ze współwystępującymi zaburzeniami odporności. Przyczyny zakażenia wirusem RSV Transmisja wirusa RSV odbywa się drogą kropelkową. Do zakażenia dochodzi w przypadku, gdy osoba będąca nosicielem tego wirusa kaszle lub kicha, co prowadzi do uwolnienia kropelek śliny zawierających patogen do otoczenia, w konsekwencji  do ich  z błoną śluzową innej osoby, na przykład w jamie ustnej lub nosie. Warto wiedzieć, że wirus RSV może przeżyć do 25 minut na zanieczyszczonej skórze (np. dłoni) oraz na innych powierzchniach kontaktowych, takich jak klamki lub poręcze. W tym przypadku dotknięcie oczu lub nosa także może prowadzić do wniknięcia patogenu do organizmu. Z tego powodu niezwykle istotne jest właściwe dbanie o higienę oraz częste mycie rąk, szczególnie w sezonie ze zwiększoną liczbą zakażeń. Wirus RSV jest wysoce zakaźny – oznacza to, że nawet krótki kontakt z osobą zakażoną może prowadzić do przeniesienia się infekcji oraz rozwoju zakażenia u kolejnej osoby. Mechanizm ten skutkuje dość łatwym rozwojem lokalnych ognisk epidemii, na przykład w żłobkach, przedszkolach lub oddziałach szpitalnych. Największa zakaźność występuje na przestrzeni pierwszego tygodnia od momentu wniknięcia wirusa do organizmu. Niektóre osoby, szczególnie z osłabioną odpornością mogą jednak pozostawać zakaźne dla innych przez okres nawet do 4 tygodni, już po ustąpieniu objawów chorobowych Zakażenie wirusem RSV – objawy u dorosłych U zdrowych osób dorosłych objawy zakażenia wirusem RSV zazwyczaj są dość ograniczone, a choroba posiada łagodny przebieg. Najczęściej infekcja wywoływana przez wirus RSV ogranicza się do górnych dróg oddechowych. Objawy przypominają typowe przeziębienie i mogą obejmować dolegliwości takie jak m.in.: Katar,Obrzęk śluzówek nosa,Ból gardła,Kaszel,Gorączka,Uogólnione pogorszenie samopoczucia,Ból głowy,Nasilone zmęczenie. W niektórych przypadkach zakażenie wirusem RSV może pozostawać bezobjawowe. Infekcja wywoływana tym wirusem jest jednak niebezpieczna dla osób w podeszłym wieku, osób z współwystępującymi chorobami układu krążenia i układu oddechowego oraz pacjentów cierpiących na niedobory odporności, wywołane np. zakażeniem wirusem HIV lub leczeniem immunosupresyjnym. W przypadku osób dodatkowo obciążonych chorobami współwystępującymi, wirus RSV może wywoływać zakażenia dolnych dróg oddechowych, czyli oskrzeli oraz płuc. W tym przypadku dolegliwości są bardziej nasilone, dodatkowo mogą pojawić się m.in.: Wysoka gorączka,Dreszcze,Ból w klatce piersiowej,Uczucie duszności,Świsty oddechowe,Tachypnoe (zwiększona częstość oddechów),Sinica – zmiana zabarwienia błon śluzowych i skóry na niebieskawy kolor,Uogólnione zmęczenie,Odkrztuszanie wydzieliny (kaszel produktywny). W skrajnych przypadkach ciężkie zapalenie płuc może prowadzić do rozwoju niewydolności oddechowej. Stan ten stanowi bezpośrednie zagrożenie zdrowia i wymaga pilnego leczenia wewnątrzszpitalnego. Z tego powodu nigdy nie należy ignorować występowania nasilonych objawów z dróg oddechowych – każdorazowo należy skonsultować się z lekarzem w celu oceny stanu zdrowia pacjenta oraz zaplanowania dalszego postepowania diagnostyczno-leczniczego. Wirus RSV u dziecka – objawy Szacuje się, że większość dzieci przed 2 rokiem życia przechodzi zakażenie wirusem RSV co najmniej raz. Zazwyczaj infekcja posiada charakter samoograniczający się, z objawami przypominającymi przeziębienie. Dolegliwości te zazwyczaj obejmują: Katar,Obrzęk śluzówek nosa,Zapalenie gardła,Zapalenie spojówek – przekrwienie oczu, zwiększone łzawienie,Gorączkę o niewielkim nasileniu. W przeciwieństwie do dorosłych, dzieci są o wiele bardziej narażone na poszerzenie się zakresu infekcji, rozwój zapalenia oskrzeli oraz zapalenia płuc. W przypadku niemowląt oraz małych dzieci, które nie są w stanie samodzielnie opisać swoich dolegliwości najczęściej można zauważyć następujące symptomy, wskazujące na rozwój zapalenia płuc: Ciężki, produktywny kaszel,Wysoka gorączka,Rozwój świstów oddechowych,Zaciąganie przestrzeni międzyżebrowych podczas oddechu,Zwiększona częstotliwość oddechów (tachypnoe),Brak apetytu,Objawy odwodnienia – mniejsza ilość oddawanego moczu,Apatia – zmniejszona aktywność dziecka. Występowanie tego typu objawów wymaga uzyskania pilnej pomocy medycznej. Nieleczone zakażenie wirusem RSV u niemowląt oraz małych dzieci może prowadzić do pojawienia się wielu, poważnych powikłań zdrowotnych, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia oraz życia dziecka. W niektórych przypadkach może dojść m.in. do rozwoju wtórnego, bakteryjnego zakażenia płuc, rozwoju niewydolności oddechowej lub też wtórnych zakażeń innych struktur anatomicznych, np. ucha środkowego. Wirus RSV – jakie badania wykonać? Podstawą do rozpoznania infekcji wywoływanej przez wirusa RSV jest badanie przedmiotowe wykonywane przez lekarza, w połączeniu z historią choroby oraz typowym zestawem objawów związanych z zakażeniem tym patogenem. Możliwe jest przeprowadzenie dodatkowych badań laboratoryjnych, które pozwolą na potwierdzenie zakażenia wirusem RSV. Jednym z najczęściej wykonywanych badań jest test antygenowy, który polega na wykrywaniu antygenów wirusa w materiale uzyskanym na drodze wymazu z nosa lub nosogardła. Test ten pozwala na szybkie rozpoznanie zakażenia, znajdującego  się w ostrej fazie. Możliwe jest także przeprowadzenie analizy PCR tego materiału, która cechuje się wyższą czułością oraz swoistością, jednak wymaga dłuższego oczekiwania na wynik. Wirus RSV – szczepienie oraz metody leczenia zakażeń Obecnie na rynku nie jest dostępne skuteczne szczepienie ochronne przeciwko wirusowi RSV. Wciąż trwają jednak intensywne badania nad opracowaniem skutecznego preparatu – wiele z nich znajduje się obecnie w ostatniej fazie testów klinicznych, co oznacza, że szczepienie powinno być dostępne już wkrótce. W przypadku wykrytego zakażenia, leczenie zazwyczaj ogranicza się do postępowania objawowego oraz wspomagającego. Znacząca większość infekcji wywoływanych przez wirusa RSV posiada charakter samoograniczający się, a objawy ustępują samoistnie po ok. 7-14 dniach. W skrajnych przypadkach, związanych z rozwojem niewydolności oddechowej, może dodatkowo obejmować intubowanie pacjenta oraz mechaniczne wspomaganie oddychania. Leczenie powikłań zakażenia RSV każdorazowo planowane jest w sposób indywidualny, dobrany do potrzeb zdrowotnych danej osoby. Źródła https://www.wum.edu.pl/wzrost-liczby-infekcji-spowodowanych-przez-wirusa-RSV-to-mozliwy-efekt-uboczny-ubieglorocznego-lockdownu https://www.cdc.gov/rsv/index.html https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/respiratory-syncytial-virus/symptoms-causes/syc-20353098 https://www.termedia.pl/pulmonologia/Szczepionka-przeciwko-RSV-coraz-blizej,47621.html

30 sierpnia 2022

Rak żołądka – objawy, przyczyny, leczenie

Choroby onkologiczne w dzisiejszych czasach są coraz powszechniejsze. Jednym z częściej występujących nowotworów jest rak żołądka. Schorzenie to w wielu przypadkach może przez długi czas pozostawać bezobjawowe, co znacząco utrudnia jego wczesne rozpoznania. Właściwa diagnoza oraz sprawne wdrożenie leczenia jest niezwykle istotne, jako że rak żołądka związany jest ze względnie wysoką śmiertelnością. Z tego powodu warto wiedzieć jakie są możliwe przyczyny raka żołądka, jakie objawy mogą świadczyć o rozwoju tego nowotworu oraz jakie badania wykonać w celu wykrycia omawianego schorzenia. Rak żołądka – co to jest? Rak żołądka to rodzaj nowotworu złośliwego wywodzącego się z tkanki nabłonkowej błony śluzowej, która wyściela od wewnątrz żołądek. Obecnie rak żołądka jest jednym z najczęściej występujących nowotworów. Rak żołądka stanowi piąty nowotwór na świecie pod kątem zapadalności oraz trzeci pod względem umieralności. Choroba ta dotyczy przede wszystkim mężczyzn – w porównaniu do kobiet chorują oni około dwa razy częściej. Rozpoznanie raka żołądka zazwyczaj stawiane jest po 50 roku życia, choć w określonych przypadkach może dochodzić do wcześniejszego rozwoju choroby. Wyróżnia się kilka podtypów histologicznych nowotworów złośliwych żołądka, z których najczęściej (do 95% przypadków) występuje gruczolakorak. Dalsza klasyfikacja schorzenia zależna jest od budowy morfologicznej tkanek nowotworowych, gdzie wyróżnia się m.in. raka śluzowego, brodawkowatego lub cewkowego. Dokładne rozpoznanie może być postawione jedynie na podstawie badania histopatologicznego materiału uzyskanego podczas biopsji. Przyczyny rozwoju raka żołądka są dość zróżnicowane i obejmują wiele czynników środowiskowych, behawioralnych oraz genetycznych. Szacuje się jednak, że najbardziej istotny wpływ na ryzyko rozwoju tej choroby mają czynniki związane m.in. z nawykami zdrowotnymi, dietą oraz narażeniem na określone toksyny. Czynniki genetyczne, czyli wrodzone odpowiadają jedynie za około 10% przypadków raka żołądka. Rak żołądka, podobnie jak wiele innych nowotworów często rozwija się w sposób bezobjawowy lub też skąpoobjawowy. Nasilenie dolegliwości klinicznych zazwyczaj pojawia się dopiero na późnych etapach zaawansowania schorzenia, co znacząco niekorzystnie wpływa na możliwości lecznicze oraz rokowania pacjenta. Najważniejszym czynnikiem, który zwiększa szanse na wyleczenie tej choroby jest wczesne rozpoznanie raka żołądka. Odpowiednio wcześnie rozpoczęte badania profilaktyczne są szczególnie istotne w przypadku osób, które zaliczają się do grup zwiększonego ryzyka rozwoju raka żołądka. Leczenie raka żołądka każdorazowo dobierane jest indywidualnie do danego przypadku klinicznego. Odpowiednie metody lecznicze uzależnione są od wielu czynników, m.in. stopnia zaawansowania choroby, wieku pacjenta lub też współwystępowania innych obciążeń zdrowotnych. Leczenie może obejmować postępowanie chirurgiczne, leczenie chemioterapeutyczne oraz radioterapię. Rak żołądka – jakie są objawy? Na wczesnych etapach rozwoju rak żołądka może pozostawać całkowicie bezobjawowy. Pierwsze dolegliwości są często dość niecharakterystyczne, przez co łatwo je pomylić z innymi schorzeniami układu trawiennego. Z tego powodu nigdy nie należy ignorować utrzymujących się objawów ze strony przewodu pokarmowego i każdorazowo należy skonsultować się z lekarzem w celu wyjaśnienia ich przyczyn. Objawy, które mogą wskazywać na występowanie raka żołądka to m.in.: Zgaga – uczucie pieczenia zlokalizowane za mostkiem,Ból w nadbrzuszu,Uczucie pełności pojawiające się krótko po spożyciu nawet niewielkiego posiłku,Pogorszenie się lub całkowita utrata apetytu,Nudności,Wymioty – szczególnie alarmujące jest występowanie w nich krwi,Niezamierzona utrata masy ciała,Ogólne osłabienie,Przewlekłe zmęczenie,Wzdęcia,Ciemne zabarwienie stolca (smoliste stolce, objaw ten może być związany z krwawieniem do przewodu pokarmowego). Niektóre osoby chorujące na raka żołądka mogą doświadczać tzw. „mięsowstrętu”, czyli szczególnej awersji do spożywania pokarmów mięsnych. Rozwój choroby nowotworowej może także sugerować nasilanie się bólu nadbrzusza po spożyciu posiłku oraz jego łagodnienie lub też całkowite ustępowanie na czczo.  Dodatkowe objawy mogą wynikać z występowania przerzutów do innych narządów. Zaawansowany rak żołądka najczęściej prowadzi do powstania przerzutów w następujących organach: Dwunastnica,Trzustka,Przełyk,Śledziona,Wątroba,Płuca,Kości. Obecność skutkuje powstawaniem dodatkowych objawów, związanych bezpośrednio z lokalizacją nowych ognisk nowotworowych. Dodatkowo, w przebiegu raka żołądka mogą występować określone zespoły paraneoplastyczne, czyli schorzenia rozwijające się wtórnie w stosunku do choroby nowotworowej. W przypadku omawianego raka są to najczęściej m.in. rogowacenie ciemne (wywołujące charakterystyczne zmiany zabarwienia skóry), zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Cushinga lub pęcherzyca. Rak żołądka – przyczyny Bezpośrednią przyczyną rozwoju zmian nowotworowych, które prowadzą do powstania raka żołądka są mutacje w kodzie genetycznym komórek nabłonkowych wyścielających od wewnątrz ten narząd. W wyniku tych nieprawidłowości komórki zaczynają namnażać się w sposób niekontrolowany, co skutkuje powstaniem guza pierwotnego oraz lokalnych zmian o charakterze onkologicznym. Wraz z postępem choroby komórki nowotworowe mogą naciekać okoliczne tkanki oraz przenosić się do innych narządów, np. poprzez naczynia krwionośne lub limfatyczne. Zjawisko to prowadzi do powstania przerzutów odległych. Czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo powstania mutacji nowotworowej związanej z rozwojem raka żołądka to m.in.: Przewlekłe zakażenie Helicobacter pylori – bakterią odpowiedzialną za rozwój wrzodów żołądka;Nieprawidłowa dieta – bogata w produkty o wysokiej zawartości soli, produkty konserwowane, smażone oraz wędzone z jednoczesnym niskim spożyciem świeżych owoców oraz warzyw;Palenie tytoniu oraz stosowanie innych wyrobów tytoniowych;Otyłość;Przypadki raka żołądka w rodzinie;Współwystępowanie cukrzycy. Jakie badania wykonać, aby wykryć raka żołądka? W przypadku podwyższonego ryzyka rozwoju raka żołądka lub też występowania określonych objawów ze strony przewodu pokarmowego lekarz może zlecić badania diagnostyczne, które pozwolą na wyjaśnienie przyczyn tych dolegliwości oraz kompleksową ocenę stanu zdrowia pacjenta. Badania te mogą obejmować m.in. badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub USG jamy brzusznej. Definitywne rozpoznanie raka żołądka stawiane jest na podstawie histopatologicznego badania wycinka ściany żołądka uzyskanego podczas gastroskopii. Jest to procedura medyczna, która polega na wprowadzeniu przez przełyk do żołądka giętkiego przewodu zakończonego kamerą oraz niewielkimi narzędziami chirurgicznymi. Za pomocą tych narzędzi lekarz dokonuje pobrania chorobowo zmienionej tkanki, która następnie oceniana jest pod mikroskopem przez lekarza patomorfologa. Dzięki temu postępowaniu możliwe jest określenie typu zmiany chorobowej, jej charakteru onkologicznego, a także stopnia zaawansowania choroby. Na podstawie wyników tych badań lekarz będzie w stanie w sposób odpowiedzialny zaplanować dalsze postępowanie lecznicze, które może obejmować m.in. resekcję chirurgiczną zmiany, a także dalszą terapię uzupełniającą z wykorzystaniem m.in. określonych leków lub promieniowania jonizującego. Każdy przypadek choroby onkologicznej jest inny – z tego powodu w celu właściwej oceny stanu zdrowia chorego, jego rokowań oraz dostępnych możliwości leczniczych każdorazowo należy skonsultować się z lekarzem onkologiem, który będzie w stanie kompleksowo odpowiedzieć na wszystkie pytania oraz wątpliwości pacjenta i jego rodziny. Źródła https://www.zwrotnikraka.pl/jakie-sa-objawy-raka-zoladka/ https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/50796,rak-zoladka https://www.onkonet.pl/dp_npp_rakzoladka.php https://www.cancer.gov/types/stomach/patient/stomach-treatment-pdqhttps://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stomach-cancer/symptoms-causes/syc-20352438
  • 3 z 66