Czego nie robić kiedy dziecko ma gorączkę?  Najczęstsze błędy

Gorączka u dziecka to jedna z sytuacji, która najczęściej budzi niepokój u opiekunów i niejednokrotnie skłania do podejmowania szybkich, nie zawsze właściwych działań. W trosce o zdrowie dziecka niekiedy można popełnić błędy, które zamiast pomóc, mogą pogorszyć jego samopoczucie lub utrudnić powrót do zdrowia. Wiele z nich wynika z niepewności, stresu lub korzystania z niesprawdzonych porad. Dlatego warto wiedzieć, czego unikać i jakie działania mogą być niewłaściwe w trakcie gorączki. Świadome postępowanie pozwala lepiej zadbać o dziecko i zwiększa jego bezpieczeństwo w czasie choroby.

Gorączka u dziecka

Gorączka to reakcja fizjologiczna organizmu, będąca efektem zmian zachodzących w ośrodku termoregulacji w podwzgórzu (jego zadaniem jest między innymi kontrolowanie ciepłoty ciała). Gdy pojawia się u dziecka, często wzbudza niepokój rodziców skłaniający do wizyty u lekarza pediatry. W zdecydowanej większości przypadków gorączka u dziecka jest wywołana przez samoograniczające się infekcje wirusowe (niekiedy dochodzi do nadkażenia bakteryjnego wymagającego antybiotykoterapii) i jest objawem walki organizmu z patogenem. Zwykle są to infekcje dróg oddechowych, układu moczowego i układu pokarmowego. Gdy jest zbyt wysoka, przestaje by sprzymierzeńcem w zwalczaniu chorobotwórczych drobnoustrojów – prowadzi do zmniejszenia sprawności organizmu i może być zagrożeniem dla zdrowia. Temperatura ciała powyżej 38°C może wywołać tzw. drgawki gorączkowe – zjawisko to zwykle występuje u dzieci pomiędzy 6. miesiącem a 5. rokiem życia i jest sytuacją częstą w praktyce pediatrycznej.

Gorączka u dziecka – kiedy udać się do lekarza?

Do lekarza należy się udać, jeśli dziecko ma wysoką gorączkę (temperatura mierzona pod pachą wynosi 38–40°C), trwa dłużej niż 1-3 dni i organizm słabo lub w ogóle nie reaguje na podane leki przeciwgorączkowe. Czujność powinna wzbudzić również gorączka, która nawraca – taki objaw może świadczyć o nadkażeniu bakteryjnym. Dodatkowymi objawami u dziecka, których wystąpienie zobowiązuje opiekuna do skorzystania z pomocy medycznej są między innymi:

• wymioty, biegunka,
• niechęć do jedzenia i picia,
• skąpomocz,
• blada, plamista skóra,
• silny kaszel,
• silny ból głowy,
• zasinienie warg,
• zaburzenia oddychania,
• intensywny płacz lub przeciwnie – letarg (dziecko słabo nawiązuje kontakt, nie można je dobudzić).

Podczas wizyty lekarz w pierwszej kolejności przeprowadza szczegółowy wywiad z opiekunem dziecka. Pyta o czas trwania gorączki, jej wysokość oraz to, jak dziecko reaguje na przyjmowane leki i w jakich dawkach były mu podawane. Interesują go także objawy towarzyszące oraz ogólne samopoczucie pacjenta. Po zebraniu tych informacji, lekarz przeprowadza badanie fizykalne, które zazwyczaj pozwala wstępnie określić przyczynę gorączki i zaplanować dalsze postępowanie (szpitalne lub w warunkach domowych). W razie wątpliwości może zlecić dodatkowe badania, takie jak analiza moczu czy krwi (np. morfologia z rozmazem, CRP).

Sposoby na gorączkę u dziecka

W przypadku wysokiej gorączki u dziecka (powyżej 38°C), warto podjąć działania, które pomogą ją obniżyć. Nie zawsze jest jednak konieczne przywrócenie ciepłoty ciała do poziomu typowego dla zdrowego malucha. Podwyższona temperatura pełni bowiem istotną funkcję – wspiera organizm w zwalczaniu patogenów i świadczy o tym, że aktywnie reaguje na infekcję. Dlatego często wystarczające jest obniżenie gorączki do poziomu bezpiecznego, który ułatwia powrót do zdrowia i jednocześnie poprawia samopoczucie chorego.

Warto przeczytać: https://diag.pl/pacjent/artykuly/jakie-moga-byc-przyczyny-wysokiej-goraczki-u-dziecka-diagnostyka-i-leczenie/

Co podawać na gorączkę u dziecka? Najbardziej powszechnym sposobem obniżania gorączki jest podanie leków powodujących spadek ciepłoty ciała – rodzaj leku i sposób dawkowania należy ustalić z lekarzem.

W czasie gorączki pomocne może być stopniowe obniżanie temperatury ciała, np. poprzez zastosowanie kąpieli schładzającej. Ważne jednak, aby woda nie była zbyt zimna – jej temperatura  powinna być jedynie o około 1°C niższa niż temperatura ciała dziecka. Taką kąpiel najlepiej stosować po podaniu leku przeciwgorączkowego, co zwiększa jej skuteczność i bezpieczeństwo.

Podczas gorączki bardzo ważne jest, aby dziecko regularnie piło (wysoka temperatura sprawia, że organizm szybciej traci wodę). Odpowiednia ilość płynów pomaga również lepiej radzić sobie z infekcją i wpływa na poprawę samopoczucia chorego. Najlepiej podawać wodę, a u najmłodszych dzieci należy kontynuować karmienie piersią. Dobrym rozwiązaniem mogą być także doustne płyny nawadniające. Starszym dzieciom można proponować również herbatki czy rozcieńczone soki. Warto, aby chory pił często, małymi porcjami.

Co robić w przypadku pojawienia się drgawek?

W przypadku wystąpienia drgawek wywołanych gorączką, nie wolno pozostawiać dziecka bez opieki. Należy ułożyć je na boku, na miękkim podłożu i zadbać o to, aby nie uderzyło się o otaczające przedmioty. Dzieciom, które już wcześniej miały drgawki gorączkowe, lekarz zaleca podawanie doodbytniecze leku  doodbytniczego, który może przerwać napad. Każde dziecko, u którego wystąpiły drgawki po raz pierwszy powinno zostać zbadane przez lekarza w celu wykluczenia innych przyczyn napadu.

Czego nie podawać dziecku przy gorączce

W czasie gorączki dziecku nie wolno stosować leków bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem ani podawać preparatów nieprzeznaczonych dla dzieci. Osoby w wieku poniżej 12. roku życia bezwzględnie powinny unikać aspiryny, która u najmłodszych może prowadzić do groźnych powikłań.

W przypadku wystąpienia drgawek nie wolno podawać dziecku jedzenia, płynów ani leków doustnych, ponieważ stwarza to ryzyko zachłyśnięcia się.

Jeśli chodzi o dietę, to niewskazane są słodkie i gazowane napoje, które mogą nasilać odwodnienie i nie przynoszą korzyści organizmowi. Lepiej unikać także podawania płynów gorących oraz bardzo zimnych. Warto zrezygnować z ciężkostrawnych i wzdymających potraw, które dodatkowo obciążają organizm w trakcie walki z infekcją. W czasie gorączki najlepiej stawiać na lekkostrawną dietę i sprawdzone, bezpieczne metody postępowania.

Przeczytaj także: https://diag.pl/pacjent/artykuly/drgawki-goraczkowe-czy-sa-niebezpieczne/

Czego nie robić kiedy dziecko ma gorączkę

Jak już wcześniej wspomniano, nie wolno podawać dziecku żadnych leków bez konsultacji z lekarzem ani samodzielnie ustalać ich dawkowania – niewłaściwe ich  stosowanie może poważnie zaszkodzić zdrowiu, a nawet życiu. Bardzo ważne, aby nie ignorować nawadniania – chory powinien regularnie przyjmować płyny gdyż ich niedobór może pogorszyć samopoczucie.

Nie należy również gwałtownie schładzać organizmu dziecka, na przykład poprzez kąpiel w zimnej wodzie czy okłady z lodu. Taka nagła zmiana temperatury może wywołać skurcz naczyń krwionośnych i być niebezpieczna dla chorego, a w niektórych przypadkach sprzyjać wystąpieniu drgawek gorączkowych. Z drugiej strony należy unikać przegrzewania. Zbyt ciepłe ubieranie czy szczelne okrycie może prowadzić do dalszego wzrostu temperatury ciała, powodując powikłania neurologiczne. Poza tym dziecko zaczyna się wtedy intensywnie pocić, co zwiększa ryzyko odwodnienia i pogarsza jego samopoczucie. Najlepiej zapewnić umiarkowane, komfortowe warunki – tak, aby organizm mógł spokojnie radzić sobie z infekcją.

Na koniec trzeba zaznaczyć, że nie wolno ignorować żadnych niepokojących, wcześniej wymienionych objawów, które towarzyszą gorączce – w razie ich wystąpienia należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.