Magnez u dzieci – nadmiar, niedobór, suplementacja

Magnez jest bardzo ważnym pierwiastkiem, który odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu dziecka, wspierając między innymi pracę układu nerwowego i mięśniowego. Jest dostarczany głównie wraz z pożywieniem, dlatego odpowiednio zbilansowane posiłki mają kluczowe znaczenie dla utrzymania jego właściwego poziomu w organizmie. Niedobór magnezu może prowadzić do różnych zaburzeń, takich jak osłabienie, problemy z koncentracją czy skurcze mięśni. Nadmiar makroskładnika rzadko wynika z błędów dietetycznych, ponieważ zdrowy organizm zazwyczaj skutecznie reguluje jego ilość. Należy jednak zachować ostrożność w przypadku suplementacji, gdyż niekontrolowane przyjmowanie dużej liczby preparatów z magnezem może prowadzić do jego nadmiernego nagromadzenia w organizmie.

Magnez – funkcje w organizmie

Magnez jest składnikiem mineralnym, który uczestnicząc w licznych reakcjach biochemicznych pełni wiele ważnych funkcji. Pierwiastek jest kluczowy dla zdrowia nie tylko u dorosłych, ale również u dzieci, ponieważ:

• uczestniczy w biosyntezie białek, które są niezbędne do wzrostu i regeneracji tkanek;
• odpowiada za przewodnictwo nerwowe, wpływając na zdolność do koncentracji i rozwijania funkcji poznawczych;
• poprawia jakość snu poprzez działanie relaksujące;
• wpływa na procesy termoregulacji;
• reguluje pracę serca, w tym ciśnienie tętnicze krwi;
• wpływa na kondycję układu kostnego – jest składnikiem mineralnym kości i aktywatorem witaminy D;
• odpowiada za cykle skurczu i rozluźniania mięśni;
• odgrywa istotną rolę w metabolizmie insuliny;
• bierze udział w procesach homeostazy innych minerałów (np. wapnia, sodu, potasu) – stabilizuje równowagę elektrolitową organizmów.

Utrzymanie prawidłowego stężenia magnezu w organizmie człowieka zależy od podaży oraz współdziałania trzech elementów: jelit odpowiedzialnych za jego wchłanianie z pożywienia, kości pełniących funkcję podstawowego magazynu, oraz nerek kontrolujących jego wydalanie wraz z moczem.

Zapotrzebowanie organizmu na magnez

W okresie od pierwszego do około dwudziestego roku życia zawartość magnezu w organizmie stopniowo się zwiększa, średnio o około 3,2 mg dziennie. Wraz z intensywnym wzrostem i rozwojem organizmu rośnie również zapotrzebowanie na ten składnik. Szacuje się, że przyrost masy ciała o jeden kilogram wiąże się z potrzebą dostarczenia około 300 mg magnezu, natomiast zwiększenie masy mięśniowej o jeden kilogram wymaga podaży około 200 mg tego pierwiastka. Warto również zauważyć, że dzienne zapotrzebowanie na magnez nie jest stałe i zależy od wieku czy stylu życia (stosowana dieta, poziom stresu i rodzaj aktywności fizycznej), dlatego kluczowe jest indywidualne dostosowanie spożycia.

Magnez u dzieci – w jakich produktach się znajduje?

Magnez odgrywa istotną rolę w organizmach dzieci z uwagi na fakt, że intensywnie się rozwijają i rosną. W tym okresie zapotrzebowanie na różne składniki odżywcze jest szczególnie duże, dlatego odpowiednio zbilansowana dieta ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Warto zadbać o to, aby codzienny jadłospis dziecka zawierał wystarczającą ilość tego makroskładnika, ponieważ jego niedobór może niekorzystnie wpływać na ogólny rozwój.

Magnez występuje w wielu produktach spożywczych, dlatego jego dostarczenie w odpowiedniej ilości wraz z dietą jest jak najbardziej możliwe. Do produktów bogatych w magnez należą między innymi:

• produkty zbożowe (kasza gryczana, pieczywo żytnie pełnoziarniste, bułki grahamki, ryż brązowy, otręby);
• pestki słonecznika i dyni, sezam;
• rośliny strączkowe: groszek, fasola biała, soja, soczewica, ciecierzyca;
• kakao, gorzka czekolada;
• orzechy (włoskie, laskowe), migdały;
• ryby;
• owoce: banany, awokado;
• zielone warzywa liściaste (np. szpinak, jarmuż, natka pietruszki);
• woda pitna.

W żywieniu dzieci szczególnie ważne jest, aby dieta była urozmaicona i dostosowana do wieku, ponieważ tylko wtedy możliwe jest pokrycie zapotrzebowania na wszystkie niezbędne składniki odżywcze, w tym magnez.

Warto przeczytać: https://diag.pl/pacjent/artykuly/wybiorczosc-pokarmowa-na-czym-polega-i-jak-sie-ja-rozpoznaje/

Magnez u dzieci – niedobór

Zakłada się, że niedobór magnezu u dzieci, które są prawidłowo żywione, występuje stosunkowo rzadko, ponieważ zbilansowana dieta zazwyczaj pokrywa zapotrzebowanie organizmu na ten makroelement, choć, należy jednak zauważyć, że w okresie intensywnego wzrostu zapotrzebowanie na magnez wzrasta, co przy nieodpowiedniej diecie może sprzyjać jego niedoborowi. Warto zwrócić uwagę, że obecne zanieczyszczenie gleby oraz jej niewłaściwe nawożenie, mogą prowadzić do obniżenia zawartości magnezu w roślinach, które wcześniej stanowiły jego wystarczające źródło. Dodatkowo, intensywna obróbka technologiczna żywności oraz stosowanie niektórych substancji konserwujących mogą znacząco zmniejszać ilość pierwiastka w produktach spożywczych. W efekcie, nawet żywność uznawana za zdrową może dostarczać mniejsze ilości magnezu niż dawniej.

Przyczyną niedoboru makroelementu mogą być zaburzenia wchłaniania z przewodu pokarmowego, wywołane chorobami zapalnymi jelit, zaburzeniami mikrobioty jelitowej czy celiakią. Ryzyko niedoboru magnezu wzrasta u dzieci cierpiących na niektóre schorzenia (np. cukrzycę, choroby nerek, pierwotną nadczynność przytarczyc, mukowiscydozę) oraz długotrwale przyjmujących niektóre rodzaje leków (antybiotyki, leki psychotropowe, neuroleptyki, moczopędne, cytostatyki czy inhibitory pompy protonowej).

Łagodna hipomagnezemia często nie daje żadnych objawów. Większy niedobór magnezu może prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu układu nerwowo-mięśniowego – w takim przypadku zwykle pojawiają się objawy takie jak: nadmierna pobudliwość, skurcze i drżenia mięśni czy osłabienie siły mięśniowej, kołatanie serca.  U dzieci niedostateczna ilość magnezu w organizmie może objawiać się także ogólnym pogorszeniem samopoczucia. Mogą występować takie symptomy jak: bóle głowy, zaburzenia snu, osłabienie, apatia, obniżony nastrój, brak apetytu oraz trudności z koncentracją. Niekiedy pojawiają się również dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności czy wymioty.

Magnez u dzieci – nadmiar

Nadmiar magnezu u dzieci jest zjawiskiem bardzo rzadkim – przedawkowanie tego makroelementu wyłącznie poprzez spożycie produktów obfitujących w pierwiastek jest (u osób zdrowych) mało prawdopodobne. Zbyt wysokie stężenie magnezu może wynikać z nadmiernej podaży makroelementu drogą dożylną lub (rzadziej) z przewlekłego przyjmowania dużej liczby suplementów diety bez kontroli lekarza lub dietetyka dziecięcego.

Przyczyną nadmiaru magnezu w organizmie mogą być również schorzenia, takie jak np.: niedoczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, choroby zapalne żołądka i jelit, ciężka, przewlekła niewydolność nerek lub ostra niewydolność nerek.

Zbyt wysokie stężenie magnezu w organizmie dziecka może powodować biegunki. Do możliwych działań niepożądanych należą również: mrowienie i zaczerwienienie twarzy, wymioty, nudności, zatrzymanie moczu, osłabienie mięśniowe, dezorientacja, trudności w oddychaniu, zaburzenia snu.

Magnez u dzieci – suplementacja

Jak wspomniano wcześniej, dzieci zdrowe, żywione prawidłowo, adekwatnie do swojego wieku, nie wymagają  suplementacji magnezu. Potrzeba dodatkowej podaży składnika mineralnego może pojawić się u tzw. „niejadków”, czyli dzieci jedzących mało, wybiórczo, których dieta jest uboga i mało urozmaicona.

Suplementacja może być również wskazana u dzieci cierpiących na wcześniej wspomniane schorzenia układu pokarmowego, choroby nerek, cukrzycę, a także u dzieci przyjmujących przewlekle leki, które mogą utrudniać wchłanianie magnezu i zwiększać jego wydalanie lub wpływać na jego metabolizm.

Należy pamiętać, że suplementacja powinna odbywać się wyłącznie pod kontrolą lekarza lub dietetyka. Nie zaleca się podawania dzieciom suplementów na własną rękę.

Przeczytaj także: https://diag.pl/pacjent/artykuly/brak-apetytu-u-dziecka-jakie-sa-przyczyny-odmawiania-jedzenia-u-dzieci/

Magnez u dzieci – czego unikać w diecie, aby dobrze się wchłaniał?

W kontekście magnezu u dzieci, istotna jest nie tylko ilość tego pierwiastka dostarczanego z dietą, ale również to, w jakim stopniu jest przyswajany przez organizm. Warto przy tym zaznaczyć, że istnieją produkty żywnościowe, które wpływają na przyswajalność tego składnika mineralnego. Są to między innymi:

• produkty zawierające dużą ilość cukrów prostych, szczególnie słodycze (np. ciastka, batoniki, słodkie napoje itp.) – zwiększają wydalanie magnezu z moczem i zaburzają jego wchłanianie;
• produkty wysokoprzetworzone (fast foody, chipsy, gotowe dania) – ich składniki (np. sól, fosforany, tłuszcze nasycone) hamują przyswajanie magnezu i/lub zwiększają wydalanie z organizmu wraz z moczem.

Spożywanie produktów bogatych w  fityniany i szczawiany może prowadzić do pogorszenia absorpcji pierwiastka. Podobnie jest z wapniem – tu należy jednak zaznaczyć, że wapń, podobnie jak magnez, jest niezbędnym składnikiem diety i jego obecność w codziennym jadłospisie jest konieczna dla prawidłowego rozwoju organizmu. W warunkach fizjologicznych oba pierwiastki występują w diecie jednocześnie i ich wchłanianie jest odpowiednio regulowane przez organizm. Jednak nadmierna podaż wapnia w postaci suplementów może ograniczać wchłanianie magnezu w przewodzie pokarmowym poprzez mechanizmy konkurencji. Z tego względu istotne jest zachowanie równowagi między tymi składnikami mineralnymi, zamiast eliminowania któregoś z nich z diety.

Warto również pamiętać, że witamina B6 oraz witamina D są niezbędne dla prawidłowego wchłaniania magnezu, dlatego w diecie powinny znaleźć się produkty które je zawierają.