Tomografia nerek – jak wygląda badanie?

Tomografia nerek to zaawansowana metoda diagnostyki obrazowej, dzięki której lekarz może uzyskać szczegółowy i precyzyjny obraz nerek oraz sąsiadujących struktur, co jest bardzo przydatne w ocenie budowy i ewentualnych zmian patologicznych narządu.

Nerki – funkcje i choroby

Nerki to parzysty narząd układu moczowego, kształtem przypominający fasolę. Znajdują się w przestrzeni zaotrzewnowej, na tylnej ścianie brzucha po obu stronach kręgosłupa lędźwiowego na poziomie Th10-L3.

Nerki spełniają szereg istotnych funkcji w organizmie. Jednym z ich podstawowych zadań jest usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii – substancje te są filtrowane z krwi i wydalane z organizmu wraz z moczem. Kolejną, ważną funkcją jest regulacja równowagi wodno-elektrolitowej – nerki zapobiegają zarówno nadmiernej utracie wody, jak i jej niekontrolowanemu gromadzeniu się w tkankach. Dzięki temu utrzymywana jest odpowiednia objętość płynów ustrojowych oraz właściwe stężenie elektrolitów.

Warto przeczytać: https://diag.pl/pacjent/artykuly/badania-nerek-jakie-nalezy-wykonac/

Oprócz funkcji wydalniczych, nerki pełnią również ważną rolę wydzielniczą. Produkują erytropoetynę – hormon, który pobudza szpik kostny do wytwarzania czerwonych krwinek, co jest niezbędne dla prawidłowego transportu tlenu we krwi. Nerki uczestniczą także w aktywacji witaminy D do jej biologicznie czynnej formy, co wpływa na prawidłową gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz mineralizację kości.  Dodatkowo nerki biorą udział w kontroli ciśnienia tętniczego krwi.

Tomografia nerek – co to za badanie?

Tomografia komputerowa nerek to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe wykorzystujące promieniowanie jonizujące. Procedurę przeprowadza się w celu uzyskania bardzo szczegółowej serii zdjęć narządu oraz otaczających go struktur (dzięki badaniu możliwe jest uzyskanie obrazu wraz z rekonstrukcjami przestrzennymi z wielu różnych stron). Niekiedy badanie wykonuje się po podaniu specjalnego środka kontrastowego (cieniującego), dzięki czemu możliwe jest otrzymanie jeszcze bardziej dokładnych i szczegółowych obrazów tkanek.

W trakcie tomografii komputerowej nerek, pacjent musi leżeć nieruchomo i stosować się do wskazówek lekarza (np. wstrzymać oddech we wskazanych przez specjalistę momentach).

Kiedy wykonać tomografię nerek?

Tomografia komputerowa nerek jest metodą diagnostyczną, którą lekarz zleca w sytuacji, gdy zaistnieje potrzeba uzyskania bardzo szczegółowych informacji o budowie i ewentualnych zmianach w nerkach oraz w okolicznych strukturach. Jest szczególnie pomocna w przypadkach, kiedy inne badania (np. USG czy zwykłe zdjęcie rentgenowskie) nie dostarczają wystarczających danych o narządzie. Tomografia komputerowa nerek umożliwia:

• wykrycie wad wrodzonych i rozwojowych;
• zdiagnozowanie zmian łagodnych (np. torbieli) czy nowotworów złośliwych narządu wraz z precyzyjnym określeniem ich rozmiaru;
• uwidocznienie zwapnień i złogów;
• ocenę zmian zapalnych.

Tomografia komputerowa nerek znajduje również zastosowanie w planowaniu procedur inwazyjnych, takich jak biopsja nerki. Dzięki dokładnemu obrazowaniu umożliwia ona precyzyjne określenie optymalnego miejsca pobrania materiału do badania. Ponadto procedura jest wykorzystywana w ocenie nerki po przeszczepieniu, pozwala kontrolować między innymi jej położenie czy budowę.

Tomografia komputerowa – wskazania

Jak wspomniano wcześniej, lekarz może zlecić wykonanie tomografii komputerowej nerek w sytuacji, gdy dotychczas wykonane badanie obrazowe USG nie pokazuje jednoznacznie, skąd wynika problem zdrowotny, który zgłasza pacjent. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie metody umożliwiającej dokładniejsze obrazowanie narządu i otaczających go struktur. Objawy, które mogą być podstawą do wykonania tomografii nerek to między innymi:

• ból w okolicy lędźwiowej o nieznanej przyczynie,
• krew w moczu,
• nawracające lub nietypowe zakażenia układu moczowego,
• obrzęki (głównie stóp i okolic oczu),
• podwyższone ciśnienie krwi,
• podejrzenie kamicy nerkowej niewidocznej w innych badaniach,
• nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych związanych z pracą nerek, takich jak np.: ogólne badanie i posiew moczu oraz badania krwi (stężenie mocznika i kwasu moczowego, kreatyniny, jonów sodu, potasu, wapnia, chlorków itp.).

Przeczytaj także: https://diag.pl/pacjent/artykuly/choroby-nerek-objawy-profilaktyka-diagnostyka/

Przygotowanie do tomografii nerek

Tomografia komputerowa nerek bez podania kontrastu nie wymaga szczególnych przygotowań ze strony pacjenta. Zaleca się jedynie założenie wygodnego ubrania pozbawionego metalowych elementów, które mogłyby wpłynąć na jakość uzyskiwanych obrazów.

W przypadku tomografii komputerowej z zastosowaniem środka kontrastowego, należy zgłosić się na badanie na czczo jednocześnie dbając o właściwe nawodnienie organizmu. Przed wykonaniem tomografii lekarz ocenia wydolność nerek, najczęściej na podstawie aktualnych badań laboratoryjnych, takich jak poziom kreatyniny. U osób z chorobami tarczycy może być również wymagana kontrola hormonów tarczycowych.

Należy pamiętać, że niektóre leki mogą wymagać czasowego odstawienia przed badaniem, dlatego wszelkie wątpliwości należy wcześniej skonsultować z lekarzem. Przed wykonaniem tomografii komputerowej należy przedstawić specjaliście dokumentację medyczną: karty wypisowe leczenia szpitalnego, opisy poprzednio wykonanych badań tomografii komputerowej oraz wyniki RTG.

Tomografia nerek – czego nie robić przed badaniem?

Jak wspomniano wcześniej, na badanie tomografii komputerowej z podaniem środka cieniującego należy zgłosić się na czczo: na kilka godzin przed wizytą nie wolno spożywać pokarmów. Przed wykonaniem tomografii komputerowej nerek nie należy samodzielnie rezygnować z przyjmowanych leków bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Wszelkie wskazówki dotyczące odstawiania leków dostępne w Internecie należy traktować z dużą ostrożnością.

Tomografia nerek – przeciwwskazania

Podczas tomografii komputerowej nerek często stosuje się środek cieniujący zawierający jod, dlatego nie podaje się go osobom uczulonym na ten pierwiastek czy cierpiącym na niektóre choroby tarczycy. Badanie jest niewskazane osobom zmagającym się poważną niewydolnością nerek, ponieważ właśnie ten narząd jest odpowiedzialny za wydalanie substancji kontrastowej z organizmu. Badania nie wykonuje się u kobiet w ciąży ze względu na szkodliwy wpływ promieniowania na rozwój dziecka. Szczególną ostrożność w podejmowaniu decyzji co do konieczności wykonania tomografii komputerowej nerek należy zachować w przypadku małych dzieci i osób starszych.