e-Pakiet badań kontrolnych przy leczeniu GLP-1 (semaglutyd) - podstawowy

U niektórych pacjentów leczenie otyłości, insulinooporności lub cukrzycy typu 2 za pomocą diety, aktywności fizycznej i klasycznych leków doustnych nie przynosi oczekiwanych efektów, stąd coraz częściej stosowana jest terapia agonistami receptora GLP-1 lub GLP-1/ GIP. Do tej grupy leków należą Ozempic, Wegovy, Rybelsus, Saxenda, Victoza, Trulicity, Mounjaro, których działanie polega m.in. na:

·       zwiększeniu wydzielania insuliny,

·       zmniejszeniu wydzielania glukagonu,

·       spowolnieniu opróżniania żołądka,

·       nasileniu uczucia sytości.

Oczekiwanym efektem stosowania tych leków jest:

·       obniżenie glikemii,

·       redukcja masy ciała,

·       poprawa parametrów metabolicznych.

Ze względu na ryzyko działań niepożądanych leków, obejmujących m.in. zaburzenia funkcji trzustki, dobrą praktyką jest monitorowanie efektów terapii za pomocą podstawowych badań laboratoryjnych uwzględnionych w pakiecie. Takie postępowanie pozwala ocenić skuteczność i postępy leczenia oraz zwiększa bezpieczeństwo terapii.

e-Pakiet badań kontrolnych przy leczeniu GLP-1 (semaglutyd) – podstawowy uwzględnia następujące badania: morfologia, ALT, AST, bilirubina całkowita, bilirubina związana (bezpośrednia), albumina, lipaza, lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG), hemoglobina glikowana.

»   Morfologia krwi jest badaniem, które pozwala ocenić ogólną kondycję organizmu oraz wnosi wiele istotnych informacji na temat niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii oraz etiologii toczących się infekcji.

»   ALT, AST, bilirubina całkowita, bilirubina związana (bezpośrednia), albumina to parametry, na podstawie których oceniana jest funkcja wątroby. U części pacjentów przyjmujących wymienione leki na otyłość dochodzi do szybkiej redukcji masy ciała, zmian metabolicznych oraz zwiększonego ryzyka chorób pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. W takich sytuacjach podwyższone ALT i AST mogą być jednym z pierwszych laboratoryjnych sygnałów, że konieczna jest dalsza diagnostyka lub modyfikacja leczenia. Wzrost bilirubiny, szczególnie frakcji bezpośredniej, może sugerować cholestazę, niedrożność dróg żółciowych lub powikłania kamicy, do których predysponuje szybka utrata masy ciała. Monitorowanie stężenia albuminy w terapii ma szczególne znaczenie u osób z istotną redukcją apetytu oraz nasilonymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi.

»   Lipaza jest enzymem trawiennym produkowanym przez trzustkę, a jej oznaczenie jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce ostrego zapalenia trzustki. U pacjentów leczonych agonistami GLP-1, GLP-1/GIP, zwłaszcza w przypadku wystąpienia silnego, utrzymującego się bólu brzucha, nudności lub wymiotów, kontrola aktywności lipazy może mieć znaczenie w ocenie bezpieczeństwa terapii. Leki z tej grupy mogą powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które zwykle mają łagodny charakter, jednak w rzadkich przypadkach objawy te mogą wymagać różnicowania z ostrym zapaleniem trzustki. Podwyższenie aktywności lipazy, szczególnie kilkukrotne przekroczenie górnej granicy normy w połączeniu z typowymi objawami klinicznymi, może sugerować uszkodzenie trzustki i stanowi wskazanie do pilnej diagnostyki oraz rozważenia przerwania lub modyfikacji leczenia.

»   Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG) to zestaw parametrów pozwalających ocenić gospodarkę lipidową oraz ryzyko sercowo-naczyniowe pacjenta. U osób leczonych agonistami GLP-1, GLP-1/GIP kontrola lipidogramu ma znaczenie zarówno przed rozpoczęciem terapii, jak i w trakcie leczenia, ponieważ wielu pacjentów kwalifikowanych do tej grupy leków choruje na otyłość, insulinooporność, cukrzycę typu 2 lub zespół metaboliczny, czyli stany często współistniejące z zaburzeniami lipidowymi. Redukcja masy ciała i poprawa kontroli glikemii mogą korzystnie wpływać na stężenie triglicerydów, cholesterolu nie-HDL oraz frakcji LDL, jednak stopień tej poprawy jest indywidualny i wymaga okresowej oceny laboratoryjnej.

»   Hemoglobina glikowana (HbA1c) jest parametrem pozwalającym ocenić średnie stężenie glukozy we krwi z ostatnich około 2–3 miesięcy, dlatego stanowi jedno z podstawowych badań wykorzystywanych do oceny kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą, stanem przedcukrzycowym lub insulinoopornością. U osób leczonych agonistami GLP-1, GLP-1/GIP monitorowanie HbA1c ma szczególne znaczenie, ponieważ leki z tej grupy wpływają na gospodarkę węglowodanową poprzez zwiększanie zależnego od glukozy wydzielania insuliny, zmniejszanie wydzielania glukagonu, spowalnianie opróżniania żołądka oraz redukcję apetytu i masy ciała. Obniżenie wartości HbA1c w trakcie terapii świadczy o poprawie wyrównania metabolicznego i skuteczności leczenia.

Ze względu na szereg wzajemnych zależności występujących między analizowanymi parametrami, uzyskane wyniki badań należy skonsultować z lekarzem.

e-Pakiet nerkowy

Wszystkie punkty pobrań Diagnostyki

Zamów badanie i zrealizuj je w dowolnym punkcie pobrań.

Pobranie w Twoim domu

Wybierz w koszyku opcję „Pobranie w domu” – usługa wyświetla się, jeśli wybrany przez Ciebie punkt pobrań znajduje się w obsługiwanej miejscowości.