Jakie witaminy na włosy? Poznaj sekret zdrowych i mocnych włosów

Wypadanie włosów stanowi powszechny problem kliniczny, który dotyczy milionów osób na całym świecie. Choć przyczyny są różnorodne – od predyspozycji genetycznych, przez zaburzenia hormonalne i przewlekły stres, po choroby wewnętrzne – często stoją za nim niedobory witamin i minerałów. Nasze mieszki włosowe, będące jednymi z najbardziej aktywnych metabolicznie struktur w ciele, potrzebują stałego paliwa w postaci mikroskładników, aby utrzymać długi cykl wzrostu włosa. Które witaminy odgrywają kluczową rolę w prawidłowym przebiegu cyklu wzrostu włosa i w jaki sposób ich niedobór może prowadzić do jego zaburzeń oraz nadmiernego wypadania? Dlaczego kondycja włosów zależy od witamin?

Etapy wzrostu włosa

Mieszki włosowe charakteryzują się wyjątkowo intensywnym metabolizmem, dlatego ich prawidłowe funkcjonowanie uzależnione jest od stałego dopływu energii oraz odpowiednich składników odżywczych. Wzrost włosa przebiega cyklicznie i składa się z kilku następujących po sobie etapów:

• anagen (faza wzrostu) – trwa od 2. do 7. lat, w których trakcie włos aktywnie rośnie,
• katagen (faza przejściowa) – to ok. 2-tygodniowy okres, gdy wzrost zatrzymuje się, a mieszek włosowy ulega obkurczeniu,
• telogen (faza spoczynku) – włos odpoczywa w mieszku przez ok. 12 tygodni,
• egzogen (faza uwolnienia) – to moment, w którym stary włos wypada i robi miejsce nowemu.

U osób zdrowych, bez cech łysienia, około 90% mieszków włosowych znajduje się w fazie wzrostu, co pozwala zachować prawidłową gęstość i jakość włosów. Aby utrzymać tak intensywny i długotrwały proces, konieczne jest ciągłe dostarczanie niezbędnych składników, takich jak białka, minerały i właśnie witaminy. Komórki macierzy włosa należą do najszybciej dzielących się w całym organizmie, są więc szczególnie wrażliwe na nawet znikome niedobory tych substancji.

Różnorodny wpływ witamin na włosy

Witaminy uczestniczą w wielu procesach na poziomie komórkowym, więc ich odpowiedni poziom jest często niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wzrost włosów nie jest tu wyjątkiem. Do najważniejszych funkcji, jakie pełnią one w tym obszarze, należą:

• wsparcie podziałów komórkowych – witaminy (np. B12, kwas foliowy) biorą udział w syntezie kwasów nukleinowych budujących DNA, czyli materiał genetyczny namnażających się komórek,
• produkcja keratyny – to podstawowe białko budujące włos. Niektóre witaminy, takie jak biotyna, uczestniczą w przemianach aminokwasów, prowadzących do jego syntezy,
• ochrona przed stresem oksydacyjnym – wolne rodniki tlenowe niszczą komórki, przez co mogą przyczyniać się do zaburzeń cyklu wzrostu włosa. Witaminy o działaniu przeciwutleniającym (np. C, E) pomagają neutralizować te związki, a tym samym chronią struktury komórkowe przed uszkodzeniami.

Jakiej witaminy brakuje, gdy wypadają włosy?

W przypadku zaobserwowania nasilonego wypadania włosów pacjenci często sięgają po suplementy diety, traktując je jako potencjalne rozwiązanie problemu. Wprowadzenie suplementacji powinno być każdorazowo poprzedzone odpowiednią diagnostyką laboratoryjną. Być może przyczyna problemu leży gdzieś indziej – w takiej sytuacji suplementacja często nie przynosi spodziewanych efektów, a w niektórych przypadkach bywa wręcz szkodliwa. 

Współczesne, szybkie tempo życia nie ułatwia kwestii różnorodnego, zbilansowanego żywienia, więc czasami pojawiają się początkowo niezauważalne niedobory witamin. Niektóre schorzenia, zaburzenia czy stany fizjologiczne również mogą przyczynić się do ich wystąpienia. W kontekście wypadania włosów kluczowe znaczenie ma zachowanie równowagi, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar poszczególnych witamin i minerałów mogą negatywnie wpływać na kondycję włosów. Najczęściej problemy te dotyczą:

• witaminy D – odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu mieszków włosowych. Jej niski poziom jest często stwierdzany u pacjentów cierpiących na różne rodzaje łysienia, np. plackowate (to choroba autoimmunologiczna prowadząca do miejscowej utraty włosów), telogenowe (przejściowe, nadmierne wypadanie włosów) czy typu kobiecego (na czubku głowy i w okolicy ciemieniowej). Głównym źródłem witaminy D jest synteza skórna pod wpływem promieni słonecznych, niestety w Polsce (ze względu na położenie geograficzne) niedobory dotykają nawet 90% osób. Dodatkowa suplementacja jest zalecana wszystkim w sezonie jesienno-zimowym, a przypadku deficytu także całorocznie,
• witaminy A – uczestniczy w różnicowaniu komórek nabłonkowych, w tym skóry i mieszków włosowych. Zarówno niedobór, jak i nadmiar mogą negatywnie wpływać na włosy, powodując ich łamliwość i wypadanie. Z tego względu zachowaj ostrożność w doborze preparatów multiwitaminowych. Witamina A jest często obecna w składzie preparatów na włosy, skórę, odporność czy ogólne wzmocnienie, dlatego istnieje ryzyko jej przedawkowania,
• innych witamin z grupy B (np. B2, B12, kwasu foliowego, a także popularnej biotyny) – odgrywają ważną rolę w syntezie kwasów nukleinowych i produkcji energii, czyli procesach niezbędnych do prawidłowego namnażania się komórek w mieszkach włosowych. Ich niedobory są powiązane z wypadaniem włosów, łysieniem telogenowym i przedwczesnym siwieniem, jednak, jeśli nie występują, suplementacja może być nieskuteczna.

Rozpoznanie niedoboru określonych witamin i minerałów wymaga wykonania odpowiednich badań laboratoryjnych. Jednak mogą na nie wskazywać również dodatkowe objawy, które znajdziesz w poniższej tabeli.

Co więcej, wpływ witamin na wzmocnienie włosów może być także pośredni, ponieważ uczestniczą one w regulacji wchłaniania i biodostępności kluczowych dla ich kondycji minerałów. Przykładowo witamina D może pośrednio wpływać na metabolizm cynku, a witamina C zwiększa przyswajanie żelaza z przewodu pokarmowego. Z kolei nadmiar witaminy A może zaburzać metabolizm pierwiastków, co również negatywnie odbija się na kondycji włosów.

Co brać na porost włosów? Inne składniki suplementów diety

Oprócz witamin suplementy diety na porost włosów zawierają także inne substancje, takie jak minerały, aminokwasy i ekstrakty roślinne. Wśród tych pierwszych najważniejsze są wspomniane już:

• żelazo,
• cynk,
• selen.

Najczęściej spotykane aminokwasy to L-lizyna, L-cysteina i L-metionina, które wchodzą w skład keratyny, czyli głównego białka budującego strukturę włosa. Mogą też poprawiać wchłanianie mikroelementów. Z kolei surowce roślinne często obecne w preparatach przeciw wypadaniu włosów mogą mieć następujące właściwości:

• antyoksydacyjne i przeciwzapalne – np. zielona herbata, pestki winogron, nasiona kozieradki,
• wzmacniające strukturę włosów – np. skrzyp polny, bambus zwyczajny,
• poprawiające mikrokrążenie skóry głowy – np. żeń-szeń, miłorząb japoński.

📌 Sprawdź: e-Pakiet piękne i zdrowe włosy – rozszerzony (badania do trychologa)

Kiedy suplementacja witamin na wzmocnienie włosów ma sens?

Suplementacja witamin na wzmocnienie włosów ma największe uzasadnienie w przypadku potwierdzonego badaniami deficytu konkretnego składnika. Są one modyfikowalnym czynnikiem ryzyka związanym z rozwojem łysienia, dlatego ich skorygowanie jest podstawą terapii.

Kiedy warto sprawdzić poziom witamin i minerałów? Niedoborom sprzyjają:

• zaburzenia wchłaniania, np. celiakia, nieswoiste choroby zapalne jelit,
• diety eliminacyjne, np. wegetarianizm,
• utrata krwi, np. w wyniku obfitych miesiączek,
• stosowanie niektórych leków, np. obniżających pH żołądka czy zaburzających wchłanianie określonych witamin,
• stany fizjologiczne, np. ciąża, karmienie piersią.

Aby suplementacja była skuteczna, warto zwrócić uwagę na jakość wybranych witamin na włosy. Nie kupuj preparatów z podejrzanych źródeł, których skład może być niezgodny z regulacjami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Stosuj dawki, które nie przekraczają zalecanego dziennego spożycia poszczególnych składników odżywczych. Jeśli suplement zawiera ekstrakty roślinne, powinny być one standaryzowane na zawartość konkretnych substancji aktywnych.

Co robić, gdy witaminy przeciw wypadaniu włosów nie pomagają?

Jeśli suplementacja witamin i minerałów nie przynosi poprawy, przyczyna wypadania włosów najprawdopodobniej leży gdzieś indziej. Objaw ten często towarzyszy zaburzeniom poziomu hormonów, w tym:

• androgenów, czyli męskich hormonów płciowych,
• hormonów tarczycy,
• prolaktyny,
• estrogenów – dotyczy to zwłaszcza kobiet po porodzie, które często borykają się z nasilonym wypadaniem włosów,
• kortyzolu, czyli hormonu stresu.

Ten ostatni jest związany ze stanem zwiększonego napięcia nerwowego, czyli jednej z najczęstszych przyczyn zaburzeń wzrostu i wypadania włosów. Objaw ten może towarzyszyć również różnym chorobom, m.in. autoimmunologicznym, nowotworowym, a także anemii, niewydolności nerek czy wątroby. Czasami włosy wypadają w wyniku stosowania określonych leków, w tym na nadciśnienie, arytmię, padaczkę czy przeciwzakrzepowych – łysienie ustępuje wtedy po odstawieniu danego preparatu.

Pamiętaj, że cykl wzrostu włosa to długotrwały proces, dlatego pierwsze efekty suplementacji mogą pojawić się dopiero po kilku miesiącach. Podstawą skutecznego postępowania nie jest empiryczna suplementacja, lecz precyzyjna diagnostyka umożliwiająca identyfikację rzeczywistych niedoborów organizmu. Witaminy na włosy działają najskuteczniej wtedy, gdy korygują faktyczne niedobory.

Mgr Aleksandra Drążkiewicz