e-Pakiet badań kontrolnych przy leczeniu GLP-1 (semaglutyd) - rozszerzony

U niektórych pacjentów leczenie otyłości, insulinooporności lub cukrzycy typu 2 za pomocą diety, aktywności fizycznej i klasycznych leków doustnych nie przynosi oczekiwanych efektów, stąd coraz częściej stosowana jest terapia agonistami receptora GLP-1, GLP-1/GIP. Do tej grupy leków należą Ozempic, Wegovy, Rybelsus, Saxenda, Victoza, Trulicity, Mounjaro, których działanie polega m.in. na:

·       zwiększeniu wydzielania insuliny,

·       zmniejszeniu wydzielania glukagonu,

·       spowolnieniu opróżniania żołądka,

·       nasileniu uczucia sytości.

Oczekiwanym efektem stosowania tych leków jest:

·       obniżenie glikemii,

·       redukcja masy ciała,

·       poprawa parametrów metabolicznych.

Ze względu na ryzyko działań niepożądanych leków, obejmujących m.in. zaburzenia funkcji trzustki, dobrą praktyką jest monitorowanie efektów terapii za pomocą badań laboratoryjnych uwzględnionych w pakiecie rozszerzonym, który w porównaniu do pakietu podstawowego uzupełniono m.in. o witaminy B12, kwas foliowy i witaminę D, których stężenie pozwoli na dobranie indywidualnej dawki suplementacji.

E-Pakiet badań kontrolnych przy leczeniu GLP-1 (semaglutyd) – rozszerzony uwzględnia następujące badania: morfologia krwi, ALT, AST, bilirubina całkowita, bilirubina związana (bezpośrednia), albumina, IgG, białko całkowite, lipaza, amylaza, lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG), hemoglobina glikowana, glukoza, insulina, witamina B12, kwas foliowy, witamina D metabolit 25(OH), mocznik, kreatynina, TSH.

»   Morfologia krwi jest badaniem, które pozwala ocenić ogólną kondycję organizmu oraz wnosi wiele istotnych informacji na temat niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii oraz etiologii toczących się infekcji.

»   ALT, AST, bilirubina całkowita, bilirubina związana (bezpośrednia) to parametry, na podstawie których oceniana jest funkcja wątroby. U części pacjentów przyjmujących wymienione leki na otyłość dochodzi do szybkiej redukcji masy ciała, zmian metabolicznych oraz zwiększonego ryzyka chorób pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. W takich sytuacjach podwyższone ALT i AST mogą być jednym z pierwszych laboratoryjnych sygnałów, że konieczna jest dalsza diagnostyka lub modyfikacja leczenia. Wzrost bilirubiny, szczególnie frakcji bezpośredniej, może sugerować cholestazę, niedrożność dróg żółciowych lub powikłania kamicy, do których predysponuje szybka utrata masy ciała.

»   Albumina, IgG, białko całkowite. Monitorowanie albuminy, IgG i białka całkowitego w trakcie terapii agonistami GLP-1, GLP-1/GIP może być szczególnie istotne u osób z dużą redukcją masy ciała, nasilonymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, ograniczeniem podaży białka, chorobami wątroby lub objawami sugerującymi niedożywienie bądź przewlekły stan zapalny. Te parametry mają duże znaczenie dla dietetyków i składu diety zalecanej w trakcie terapii.

»   Lipaza i amylaza są enzymami trawiennymi produkowanymi przez trzustkę, a ich oznaczenie jest kluczowe w diagnostyce ostrego zapalenia trzustki. U pacjentów leczonych agonistami GLP-1, GLP-1/GIP, zwłaszcza w przypadku wystąpienia silnego, utrzymującego się bólu brzucha, nudności lub wymiotów, kontrola aktywności lipazy może mieć znaczenie w ocenie bezpieczeństwa terapii. Leki z tej grupy mogą powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które zwykle mają łagodny charakter, jednak w rzadkich przypadkach objawy te mogą wymagać różnicowania z ostrym zapaleniem trzustki. Podwyższenie aktywności amylazy i lipazy, szczególnie kilkukrotne przekroczenie górnej granicy normy w połączeniu z typowymi objawami klinicznymi, może sugerować uszkodzenie trzustki i stanowi wskazanie do pilnej diagnostyki oraz rozważenia przerwania lub modyfikacji leczenia.

»   Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG) to zestaw parametrów pozwalających ocenić gospodarkę lipidową oraz ryzyko sercowo-naczyniowe pacjenta. U osób leczonych agonistami GLP-1, GLP-1/GIP kontrola lipidogramu ma znaczenie zarówno przed rozpoczęciem terapii, jak i w trakcie leczenia, ponieważ wielu pacjentów kwalifikowanych do tej grupy leków choruje na otyłość, insulinooporność, cukrzycę typu 2 lub zespół metaboliczny, czyli stany często współistniejące z zaburzeniami lipidowymi. Redukcja masy ciała i poprawa kontroli glikemii mogą korzystnie wpływać na stężenie triglicerydów, cholesterolu nie-HDL oraz frakcji LDL, jednak stopień tej poprawy jest indywidualny i wymaga okresowej oceny laboratoryjnej.

»   Hemoglobina glikowana (HbA1c), glukoza, insulina to parametry pozwalające ocenić gospodarkę węglowodanową, stopień wyrównania glikemii oraz wrażliwość tkanek na insulinę. Obniżenie stężenia glukozy, insuliny oraz spadek wartości HbA1c mogą świadczyć o skuteczności terapii i poprawie kontroli metabolicznej, natomiast utrzymujące się nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na konieczność modyfikacji leczenia, diety lub aktywności fizycznej.

»   Witamina B12, kwas foliowy, witamina D metabolit 25(OH) to parametry pozwalające ocenić zaopatrzenie organizmu w ważne składniki odżywcze, które mają znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, krwiotwórczego, odpornościowego, kostnego i mięśniowego. U pacjentów przyjmujących agonistów GLP-1, GLP-1/GIP może dochodzić do znacznego zmniejszenia apetytu, ograniczenia spożywanego pokarmu, zmiany preferencji żywieniowych oraz występowania nudności, wymiotów lub biegunek, co u części osób może sprzyjać niedostatecznej podaży witamin z dietą. W takich sytuacjach oznaczenie stężenia witaminy B12, kwasu foliowego i witaminy D pozwala ocenić, czy pacjent wymaga modyfikacji sposobu żywienia, zwiększenia udziału określonych produktów w diecie lub włączenia odpowiednio dobranej suplementacji.

»   Mocznik, kreatynina i eGFR to parametry pozwalające ocenić funkcję nerek i filtrację kłębuszkową. U pacjentów przyjmujących agonistów GLP-1, GLP-1/GIP kontrola tych parametrów ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy w trakcie leczenia występują nudności, wymioty, biegunka, zmniejszone przyjmowanie płynów lub szybka redukcja masy ciała. Objawy te mogą prowadzić do odwodnienia, a w konsekwencji do przejściowego lub istotnego pogorszenia czynności nerek.

»   TSH to podstawowy parametr pozwalający ocenić funkcję tarczycy i wykrywać zaburzenia jej pracy, takie jak niedoczynność lub nadczynność tarczycy. U pacjentów przyjmujących agonistów GLP-1, GLP-1/GIP kontrola TSH ma znaczenie szczególnie dlatego, że objawy zaburzeń tarczycy mogą częściowo przypominać lub nasilać dolegliwości obserwowane w trakcie leczenia redukcyjnego, takie jak zmęczenie, osłabienie, zmiany masy ciała, zaburzenia rytmu serca, zaparcia, biegunki, wypadanie włosów czy pogorszenie tolerancji wysiłku. W takich sytuacjach nieprawidłowe stężenie TSH może być laboratoryjnym sygnałem, że zmiana masy ciała lub samopoczucia pacjenta nie wynika wyłącznie ze stosowanej terapii, ale może być związana z chorobą tarczycy wymagającą dalszej diagnostyki lub leczenia.

Ze względu na szereg wzajemnych zależności występujących między analizowanymi parametrami, uzyskane wyniki badań należy skonsultować z lekarzem.

Wszystkie punkty pobrań Diagnostyki

Zamów badanie i zrealizuj je w dowolnym punkcie pobrań.

Pobranie w Twoim domu

Wybierz w koszyku opcję „Pobranie w domu” – usługa wyświetla się, jeśli wybrany przez Ciebie punkt pobrań znajduje się w obsługiwanej miejscowości.