e-Pakiet badań na diecie ketogenicznej

Dieta keto to sposób żywienia, w którym bardzo mocno ogranicza się węglowodany, spożywa dużo tłuszczu, a białko w umiarkowanej ilości. Przy małej ilości węglowodanów organizm zaczyna wykorzystywać głównie tłuszcz jako źródło energii, a w wątrobie powstają wtedy ciała ketonowe. Ten stan nazywa się ketozą żywieniową.

Dieta ketogeniczna mocno zmienia sposób, w jaki organizm pozyskuje energię, dlatego przed jej rozpoczęciem warto sprawdzić, czy nie ma przeciwwskazań do jej stosowania. Z kolei badania wykonywane w trakcie diety pokazują, jak organizm reaguje na wysoki udział tłuszczu i znaczne ograniczenie węglowodanów. Pozwalają zauważyć np. niekorzystne zmiany w stężeniu cholesterolu, pracy wątroby lub nerek, zanim pojawią się wyraźne dolegliwości.

Zakres i częstotliwość kontroli należy dopasować do stanu zdrowia, przyjmowanych leków i czasu stosowania diety. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z cukrzycą oraz chorobami nerek, wątroby lub trzustki. Dietę ketogeniczną najlepiej rozpoczynać po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.

E-Pakiet badań dla osób na diecie ketogenicznej uwzględnia: Morfologia krwi (pełna), żelazo, ferrytyna, CRP ilościowo, glukoza, insulina, lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG), próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, BIL, GGTP), bilirubina związana (bezpośrednia), lipaza, TSH, FT3, FT4, kreatynina, mocznik, kwas moczowy, elektrolity (Na, K), magnez, witamina D3 – metabolit 25-OH, badanie ogólne moczu.

» Morfologia krwi pozwala ocenić ogólną kondycję organizmu oraz wykryć nieprawidłowości, które mogą wskazywać m.in. na niedokrwistość, infekcję lub zaburzenia odporności. Jest szczególnie przydatna przed rozpoczęciem diety eliminującej wiele grup produktów, ponieważ pomaga rozpoznać ewentualne niedobory i stanowi punkt odniesienia dla późniejszych badań kontrolnych.

» Żelazo i ferrytyna uzupełniają ocenę morfologii. Żelazo jest niezbędne m.in. do produkcji hemoglobiny, natomiast ferrytyna informuje o zapasach tego pierwiastka w organizmie. Badania pomagają wykryć niedobór żelaza jeszcze przed wystąpieniem wyraźnej niedokrwistości. Ponieważ stężenie ferrytyny może wzrastać w przebiegu stanu zapalnego, wynik warto interpretować łącznie z CRP.

» CRP ilościowo jest wskaźnikiem stanu zapalnego. Jego podwyższone stężenie może towarzyszyć m.in. infekcjom, chorobom zapalnym i niektórym zaburzeniom metabolicznym. Oznaczenie CRP jest także pomocne przy interpretacji wyników ferrytyny, która należy do białek ostrej fazy.

» Glukoza i insulina umożliwiają ocenę gospodarki węglowodanowej przed rozpoczęciem diety oraz obserwację reakcji organizmu na znaczne ograniczenie spożycia węglowodanów. Na podstawie wyników można obliczyć wskaźnik HOMA-IR, pomocny w ocenie insulinooporności. Badania mogą również wskazać na nieprawidłową glikemię, stan przedcukrzycowy lub cukrzycę. U osób przyjmujących leki obniżające stężenie glukozy rozpoczęcie diety ketogenicznej wymaga konsultacji z lekarzem ze względu na ryzyko hipoglikemii i konieczność modyfikacji leczenia.

» Lipidogram - cholesterol całkowity, HDL, nie-HDL, LDL i triglicerydy - pozwala ocenić gospodarkę lipidową oraz ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Reakcja organizmu na dietę ketogeniczną jest indywidualna: u części osób obserwuje się zmniejszenie stężenia triglicerydów i wzrost HDL, ale u innych może dojść do znacznego zwiększenia stężenia LDL i cholesterolu nie-HDL. Z tego względu lipidogram warto wykonać przed rozpoczęciem diety i okresowo go kontrolować, zwłaszcza gdy jadłospis zawiera dużo nasyconych kwasów tłuszczowych.

» Próby wątrobowe - ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina całkowita i związana oraz lipaza pozwalają ocenić funkcjonowanie wątroby, dróg żółciowych i trzustki. Narządy te uczestniczą w trawieniu i metabolizowaniu tłuszczów, dlatego ich sprawność ma szczególne znaczenie podczas stosowania diety wysokotłuszczowej. Nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na potrzebę dalszej diagnostyki lub konsultacji lekarskiej przed rozpoczęciem diety. Istotne choroby wątroby lub trzustki mogą stanowić przeciwwskazanie do jej stosowania.

» TSH, fT3 i fT4 służą do oceny czynności tarczycy, która wpływa m.in. na tempo metabolizmu, masę ciała, tolerancję temperatury, pracę jelit oraz samopoczucie. Badania pomagają wykryć nadczynność lub niedoczynność tarczycy, których objawy mogą być mylone z efektami zmiany sposobu żywienia. Długotrwałe ograniczenie węglowodanów oraz redukcja masy ciała mogą także wpływać na stężenie hormonów tarczycy, szczególnie fT3, dlatego wyniki zawsze należy oceniać łącznie z objawami klinicznymi.

» Kreatynina, eGFR i mocznik pozwalają ocenić funkcję filtracyjną nerek. eGFR jest wskaźnikiem wyliczanym na podstawie stężenia kreatyniny oraz danych pacjenta. Mocznik może natomiast zmieniać się m.in. pod wpływem nawodnienia i ilości spożywanego białka. Kontrola tych parametrów jest szczególnie ważna u osób z chorobami nerek oraz stosujących dietę ketogeniczną w wariancie zawierającym nadmierną ilość białka.

» Kwas moczowy jest oznaczany w diagnostyce dny moczanowej oraz w ocenie ryzyka powstawania niektórych rodzajów kamieni nerkowych. Na początku diety ketogenicznej jego stężenie może przejściowo wzrosnąć, ponieważ ciała ketonowe i kwas moczowy konkurują o wydalanie przez nerki. Kontrola jest szczególnie istotna u osób z hiperurykemią, dną moczanową lub przebytą kamicą nerkową.

» Elektrolity (sód i potas) odpowiadają m.in. za gospodarkę wodną organizmu, pracę mięśni, przewodnictwo nerwowe i prawidłowy rytm serca. W pierwszych tygodniach diety ketogenicznej ograniczenie węglowodanów może zwiększać utratę wody i sodu z moczem. Zaburzeniom elektrolitowym mogą towarzyszyć osłabienie, bóle i zawroty głowy, skurcze mięśni, spadki ciśnienia lub kołatanie serca.

» Magnez bierze udział w pracy układu nerwowego i mięśniowego, regulacji rytmu serca oraz licznych przemianach metabolicznych. Jego niedobór może objawiać się m.in. zmęczeniem, osłabieniem, drżeniem lub skurczami mięśni. Ryzyko nieprawidłowego stężenia może zwiększać niedostatecznie urozmaicona dieta, odwodnienie i wzmożona utrata elektrolitów.

» Witamina D - metabolit 25(OH)D jest podstawowym badaniem służącym do oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D. Witamina ta wpływa m.in. na gospodarkę wapniowo-fosforanową, mineralizację kości, pracę mięśni i funkcjonowanie układu odpornościowego. Wynik pomaga rozpoznać niedobór oraz dobrać sposób suplementacji do indywidualnych potrzeb – nadmierne przyjmowanie witaminy D bez kontroli również może być szkodliwe. Oznaczenie 25(OH)D jest zalecane w monitorowaniu osób stosujących terapeutyczne diety ketogeniczne.

» Badanie ogólne moczu dostarcza informacji o funkcjonowaniu nerek i dróg moczowych, stopniu nawodnienia oraz obecności m.in. białka, glukozy, krwi, leukocytów i ciał ketonowych. Może również wykazać nieprawidłowe pH moczu, istotne w ocenie ryzyka kamicy nerkowej. Obecność ciał ketonowych jest spodziewana podczas ketozy żywieniowej, jednak sam ich wynik w moczu nie świadczy o prawidłowym zbilansowaniu ani bezpieczeństwie diety.

Uzyskane wyniki badań należy skonsultować z lekarzem.

Do wykonania badania niezbędne są:

* próbka krwi,

* próbka moczu.

Próbkę moczu do badania ogólnego należy pobrać po higienie okolic intymnych, w godzinach porannych, najlepiej zaraz po przebudzeniu

Mocz pobiera się z tzw. środkowego strumienia, co oznacza, że pierwsze krople moczu powinny trafić do toalety, kolejna – właściwa porcja do pojemnika, a ostatnia – do toalety.  Pojemnik na mocz do badania można kupić w aptece, niekiedy udostępniany jest bezpłatnie w punktach pobrań podległych laboratoriom.

Wszystkie punkty pobrań Diagnostyki

Zamów badanie i zrealizuj je w dowolnym punkcie pobrań.

Pobranie w Twoim domu

Wybierz w koszyku opcję „Pobranie w domu” – usługa wyświetla się, jeśli wybrany przez Ciebie punkt pobrań znajduje się w obsługiwanej miejscowości.